Warning: session_start() [function.session-start]: open(/tmp/sess_2mshe9nvj1a0a9jjseb4ulf0h0, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in /home/bichkhe/public_html/home.php on line 1
TRANG THƠ BÍCH KHÊ - NƠI GẶP GỠ CỦA NHỮNG NGƯỜI YÊU THƠ BÍCH KHÊ

          DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
VỀ CUỘC TRAO ĐỔI GIỮA TRẦN ĐÌNH SỬ VÀ ĐỖ LAI THÚY

                                                                          Hoàng Phong Tuấn

Xem thêm

Những luận lí khó tin (Trần Đình Sử đọc Khi người đọc xuất hiện của Đỗ Lai Thuý)

Người đọc như là...  (Đỗ Lai Thuý)

 

Đỗ Lai Thúy là nhà phê bình có tài, và cũng thích “lập thuyết”. Vấn đề “người đọc” là vấn đề hết sức rộng. Các nền lý luận văn học lớn đều có bàn đến (Đức, Pháp, Nga, Anh – Mỹ..), từ nhiều lập trường khác nhau, sách vở không biết bao nhiêu mà kể. Đáng lý ra cần có một khảo sát tư liệu rõ ràng, giới thuyết rõ ràng, thì người đọc sẽ biết đâu là đóng góp riêng của ông. Tiếc rằng ông lập thuyết theo phong cách … phê bình, nên cũng khó mà đối thoại với ông. Ngay cả Trần Đình Sử (bài “Những luận lí khó tin”) khi phê bình Đỗ Lai Thúy, cũng xuất phát từ nhiều góc độ khác nhau; nên phần phê bình của giáo sư Sử cũng mang tính “bình điểm”, chưa thực sự “thấu đáo” và “xuyên suốt”…; và hơi… “triệt để” quá. Tôi nghĩ, chỉ cần trao đổi với Đỗ Lai Thúy về phương pháp và góc độ tiếp cận là đủ. Vì Đỗ Lai Thúy cũng không phải là người ít đọc, chỉ có điều phương pháp và góc độ tiếp cận chưa rõ ràng. Phần còn lại là do phong cách bài “Khi người đọc xuất hiện” có lẽ chỉ mang tính cảm luận, bình luận, không phải khảo sát nghiên cứu, cũng không phải lập thuyết về lý luận.

 

Nhìn chung, trong bài “Người đọc như là…”, Đỗ Lai Thúy đã (và vẫn) chưa có sự tách bạch giữa mô hình của các quan điểm lý thuyết về hiện tượng (tác giả – văn bản – người đọc, theo Đỗ Lai Thúy) và bản thân hiện tượng (tác giả, văn bản, người đọc…). Mô hình của các quan điểm lý thuyết về hiện tượng thì luôn thay đổi, mở rộng theo sự phát triển của lý thuyết (và theo quan điểm chia mô hình của các nhà nghiên cứu): lý thuyết về quan hệ giữa văn bản và thực tại lịch sử, lý thuyết về vai trò của tác giả với tác phẩm, lý thuyết về cấu trúc hình thức của văn bản, lý thuyết về người đọc, lý thuyết về liên văn bản… (chẳng hạn giáo sư C.Reinfandt (đại học Tübingen, Đức) trong bài  “Did It Matter, Does It Now? LiteraryTheory and English Studies in Germany, 1970-2003.” In: Stephan Kohl, ed., Anglistik: Research Paradigms and Institutional Policies 1930-2000. Trier: WVT, 2005: 389-407. có cách chia khá cập nhật: tác giả - thực tại lịch sử - văn bản/tính văn bản - người đọc - các văn bản khác). Nhưng các vấn đề của bản thân hiện tượng thì luôn luôn tồn tại từ thời này sang thời khác…. Thời nào cũng có tác giả, văn bản, người đọc, thực tại lịch sử, các văn bản khác… Và xem xét nhân tố nào trội hơn thì… cực kỳ khó, vì nó phụ thuộc vào bối cảnh nền văn hóa và thời đại lịch sử cụ thể.

 

Đỗ Lai Thúy cũng chưa khoanh vùng rõ đặc điểm của hiện tượng trong một bối cảnh văn hóa, lịch sử cụ thể (Đông Á, Nam Á, Hy Lạp…). Cũng không thấy ông nêu ra các quan điểm hiện có nào trên thế giới về vấn đề này… Cá nhân tôi nghĩ một vấn đề lý luận “loại hình người đọc” (tạm gọi như thế) không phải là không có cơ sở, và vì thế, không phải là chưa có người bàn đến (chẳng hạn Steven Van Zoeren, Poetry and Personality: Reading, Exegesis and Hermeneutics in Traditional China, Stanford, California, 1991).

 

Vì thế (và tuy thế) bài của ông không phải là không có sự gợi ý nào đó về một mối tương tác giữa mô hình lý thuyết và bản thân hiện tượng trong thực tế. Chẳng hạn như nghiên cứu lý thuyết từ góc độ hình thức văn bản đã ảnh hưởng đến sáng tác và tiếp nhận như thế nào. Và ngược lại.

 

Còn lĩnh vực thông diễn học (thông diễn học thần học, triết học thông diễn học, thông diễn học triết học, thông diễn học văn học, thông diễn học văn hóa, thông diễn học thẩm mỹ….) là lĩnh vực hết sức phức tạp, có nhiều quan điểm khác nhau, mâu thuẫn và bổ sung cho nhau, nên các tác giả (Đỗ Lai Thúy và Trần Đình Sử) cũng khó có thể trao đổi, trình bày rõ ràng trong khuôn khổ bài báo.

04/07/2010.

Nguồn: Phongdiep.net

 

Các bài khác:
· NGUYỄN TUÂN – TRÁI NÚI CAO XANH
· HÃY TÔN TRỌNG VÀ TỰ HÀO VỚI DANH HIỆU "NHÀ VĂN VIỆT NAM"
· SUY NGHĨ VỀ NGUYỄN MINH CHÂU, HOÀNG NGỌC HIẾN VÀ...
· THIẾU PHẢN BIỆN SẼ DẪN ĐẾN SUY ĐỒI
· JIJI - DẤU ẤN CỦA VĂN CHƯƠNG PHÍ LÝ
· VĂN CHƯƠNG TRẺ CẦN ĐƯỢC GHI NHẬN
· GIANG HỒ HOÀN LƯƠNG BẰNG THƠ CA
· THÔNG ĐIỆP VỀ CÁI ĐẸP VÀ TỰ DO
· VÕ VĂN TRỰC VỚI NHỮNG CÂU THƠ CHÁY ĐẾN TẬN CÙNG BUỒN VUI
· MÃ GIANG LÂN - BỀN LÒNG THƠ VÀ HIỆN ĐẠI THƠ
· NHỮNG DẤU HỎI BÍ MẬT VỀ NHÀ VĂN THỤY AN
· MỘT VÍ DỤ TIÊU CỰC VỀ TIỂU THUYẾT TRẺ
· THƠ NHÃ CA-KHẢ NĂNG BẬT SÁNG NHỮNG NGỌN ĐÈN TÂM THỨC
· MẤY SUY NGHĨ VỀ THƠ VÀ THƠ TRẺ
· MAI BÁ ẤN - XA THƠ MÀ VẪN GẦN THƠ
· HOÀNG CẦM-LÁ DIÊU BÔNG HAY LÁ BÙA ĐỊNH MỆNH?
· NHÃ CA-SỰ XUẤT HIỆN RỰC RỠ TRÊN VĂN ĐÀN MIỀN NAM
· NHÃ CA-NHÀ VĂN NỮ NÓI 'KHÔNG' VỚI DỤC TÍNH
· HOÀNG CẦM-TỪ TÌNH CHỊ EM ĐẾN ẢO VỌNG LÁ DIÊU BÔNG
· VƯƠNG QUỐC TÌNH YÊU TRONG THƠ HOÀNG CẦM

 

  
Gia đình Bích Khê   

Warning: Unknown: open(/tmp/sess_2mshe9nvj1a0a9jjseb4ulf0h0, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/tmp) in Unknown on line 0