DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
HẠNH PHÚC ĐƯỢC LÀM EM TRỊNH CÔNG SƠN

- Như vậy là nhờ có anh mà khán giả cũng chú ý hơn đến một ca sĩ hát nhạc Trịnh là em gái của anh?

- Nếu tôi không phải là em anh Sơn, hiểu được những uẩn khúc và tâm tư của anh thì có lẽ tôi cũng không thể hiện được một phần nào đó những điều ấy. Bất cứ một ca sĩ nào khi cất tiếng hát đều phải đối mặt với sự khắt khe của công chúng y như nhau. Khán giả sẽ chỉ thực sự đón nhận ca sĩ khi tiếng hát của họ đi được vào con tim khối óc của khán giả. Chứ không phải bởi vì ca sĩ này là người thân của một nhân vật tiếng tăm nào đó.

- Cái tên Vĩnh Trinh của chị rất đặc biệt và đẹp. Đó có phải là một cái tên của anh Sơn đặt cho chị hay là một nghệ danh?

- Lúc mẹ tôi mang thai tôi 4 tháng, ba tôi mất. Đó cũng đúng là lúc anh Sơn phải chuyển học vô Sài Gòn. Trước khi đi anh dặn mẹ tôi, ”Nếu sinh em gái thì đặt tên là Trinh”, mà không nói nếu sinh con trai đặt tên gì. Tôi có tên từ trước khi ra đời, Trịnh Vĩnh Trinh. Dòng bên nội nhà tôi con gái đều mang họ là Trịnh Vĩnh, còn con trai là Trịnh Xuân. Thực ra tên đầy đủ của anh Sơn là Trịnh Xuân Công Sơn.

- Trong video “Ru tình” của chị, anh Sơn có nói chị là khúc đuôi của con rắn và anh là cái đầu. Tại sao đuôi ấy lại ngọ nguậy quá muộn khi cái đầu đã “ra khỏi hang”?

- ”Ngứa cổ hát chơi” muộn ư? Có lẽ là do số phận. Một hôm khi nghe tiếng hát của tôi, anh Sơn đã hiểu ra cô em út của mình đã lớn. Và bởi vì anh chia sẻ với tôi khá nhiều điều nên anh cho rằng, nếu tôi là người hát tôi có thể hiểu anh nhiều nhất.

- Chẳng lẽ anh Sơn không hề biết khi còn nhỏ, chị cũng yêu nhạc của anh?

- Tôi mê hát từ nhỏ mà không được hát. Gia đình tôi người Huế, tôi là con gái út nên chẳng ai muốn tôi dấn thân vào nghề ca hát. Năm tôi 8 tuổi, bên Nhật mời anh Sơn và tôi sang hát nhưng lúc đó anh không đi được. Gia đình vì thế cũng không cho tôi đi luôn. Tới năm 16 tuổi tôi mới bắt đầu hát nhạc của anh chỉ trong phạm vi các trường học. Lớn hơn một chút anh Sơn mới cho phép tôi đi hát cùng anh cho khán giả học sinh, sinh viên mà thôi. Năm tôi 18 tuổi, chị Khánh Ly lúc đó có phòng trà Khánh Ly trên đường Đồng Khởi cũng có rủ tôi về hát. Dĩ nhiên gia đình tôi không cho phép tôi đi hát như một ca sĩ.

- Vậy bản thu âm đầu tiên của chị là vào lúc nào?

- Năm 1981, lần đầu tiên tôi về Việt Nam thăm anh Sơn có gặp nhạc sĩ Thanh Tùng làm hoà âm bên Mỹ. Trong một buổi ngồi chơi, tôi có hát cho mọi người nghe. Sau đó anh Tùng có giới thiệu tôi với Khánh Hà. Chị Khánh Hà sau đó có mời tôi từ Canada sang Mỹ thu thanh. Lúc đó tôi phải giấu gia đình chuyện được mời hát. Sau khi Trung tâm Diễm xưa mời tôi ký hợp đồng thu thanh thì gia đình và anh Sơn mới biết. Nhưng lúc đó thì chẳng còn ai cấm nữa vì có lẽ tôi đã đủ lớn và cũng chẳng ai có thể cấm chuyện tôi muốn được hát.

- Chị để lại ấn tượng rất đẹp với khán giả qua ba ca khúc “Môi hồng đào”, “Muôn trùng biển ơi” và “Còn tuổi nào cho em” (bản phối jazz). Theo chị, người yêu nhạc Trịnh đón nhận chị vì điều gì?

- Anh Sơn luôn nói với tôi rằng phải hát nhạc của anh thật giản dị như là những lời tâm sự thôi, tránh lên gân và lạm dụng kỹ thuật. Tôi đã cố gắng làm theo lời anh dặn. Có thể chính vì sự mộc mạc như vậy mà người nghe đã chấp nhận tôi chăng? Còn anh, có lẽ anh thích những bài hát trên là vì chúng thật là trẻ.

Ca sĩ Trịnh Vĩnh Trinh.
Ca sĩ Trịnh Vĩnh Trinh.

- Lối hát nhạc Trịnh đó chính là kỹ thuật của riêng chị. Cách cảm và hát vô thường đó trong nhạc Trịnh của chị liệu có hợp khi thu thanh những bài hát không phải là nhạc Trịnh?

- Khi hát nhạc anh Sơn, tôi có thuận lợi là được hiểu và thể hiện đúng nhất bài hát. Không biết cách hát giản dị có thể gọi là kỹ thuật được không. Nhưng tôi vẫn hát không lên gân, thật giản dị những gì mình hiểu về ca khúc của các tác giả khác cho một số chuơng trình Audio của trung tâm Diễm xưa tại Mỹ.

- Khánh Ly, Hồng Nhung, Trịnh Vĩnh Trinh là ba giọng hát hiểu nhạc Trịnh. Trần Thu Hà, Quang Minh là 2 giọng hát làm đẹp nhạc Trịnh. Còn Thanh Lam luôn làm mới nhạc Trịnh… Theo chị đâu là lý do để có nhiều người hát nhạc của anh Sơn đến thế.

- Tôi không thể đánh giá và xếp theo các tiêu chí nào cả. Chúng tôi hát nhạc của anh vì đơn giản chúng tôi giống như mọi người yêu những bài hát và tấm lòng của anh. Theo tôi, chỉ có thể nói rằng Khánh Ly là người hát nhạc Trịnh thành công nhất trong giai đoạn sáng tác đầu của anh. Những ca khúc anh Sơn viết sau này phù hợp hơn với những giọng ca trẻ. Cẩm Vân, Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Trần Thu Hà, Quang Minh, Quang Dũng… đều gắn được tên tuổi của mình vào một số ca khúc của anh. Tôi xin được nhắc ưu ái đến một giọng hát ít tên tuổi hơn là ca sĩ Lô Thuỷ. Tôi thấy giọng hát này có sức mạnh tiềm ẩn. Nếu được đầu tư đúng hướng tôi nghĩ cô ấy sẽ thành công trong những ca khúc của anh tôi.

- Đứng trên cương vị một người hát nhạc Trịnh, chị nghĩ sao khi có nhiều nhân vật – không chỉ ca sĩ – thường đem những câu chuyện giao tiếp hoặc những kỷ niệm với anh Sơn để làm phương tiện đánh bóng bản thân mình?

- Thật buồn khi có những người như vậy. Sinh thời anh Sơn là người rất bao dung độ lượng. Anh biết hết những ai sống nhờ vào tên tuổi của anh, nhưng anh vẫn luôn rộng lượng đối với họ. Bởi anh thường nghĩ rằng nếu nhờ đó mà họ có cuộc sống tốt hơn thì anh cũng không cảm thấy áy náy. Cá nhân tôi thấy rằng, cứ vô tư thả hết hồn mình vào âm nhạc của anh, làm cầu nối giúp người nghe đón nhận những điều mà anh Sơn gửi trong đó, thì người nghệ sĩ đã tự đánh bóng được tên tuổi của mình rồi. Kỷ niệm thuộc về dĩ vãng, ta chỉ có thể gìn giữ kỷ niệm chứ không thể “ăn mày dĩ vãng”.

- Anh Sơn để lại một gia tài lớn là các ca khúc. Trong số đó chị thích nhất bài hát nào?

- Khó có thể nói tôi thích nhất bài nào, bởi mỗi bài hát đều là một kỷ niệm nào đó của anh tôi. Tất cả những kỷ niệm đó đối với tôi giờ đây đều là vô giá.

- Ai là người hưởng bản quyền những ca khúc của anh. Có lẽ chị là ca sĩ duy nhất có trong tay những tác phẩm chưa công bố của anh. Chị có muốn độc quyền các ca khúc đó?

- Đại gia đình của tôi còn lại 7 anh em là những người thừa hưởng bản quyền ca khúc của anh Sơn. Nhưng trong tình trạng bảo vệ bản quyền kém như hiện nay thì khó mà có thể nói đến việc sử dụng những khoảng tiền thu được từ tác quyền như thế nào. Còn những tác phẩm chưa được biết đến cũng như các ca khúc chưa được hát trong các tập sách nhạc của anh, tôi sẽ cố gắng thu âm dần dần. Còn những bài đã công bố rồi thì ai cũng có thể hát.

- Nhiều ca khúc trong tập Ca khúc da vàng của Trịnh Công Sơn vì nhiều lý do mà chưa được phép công bố. Chị có hy vọng sau khi Giải thưởng âm nhạc vì hoà bình thế giới được trao cho anh, những bài hát này sẽ được nhìn nhận lại?

- Tôi không hy vọng gì hơn thế. Lúc anh Sơn còn sống, hai anh em đã chọn lựa rất kỹ khoảng 20 bài hát với khát vọng hoà bình rất phù hợp hoàn cảnh bây giờ và xin phép được phát hành. Nhưng đã hơn 5 năm anh em tôi chưa nhận được hồi âm.

- Đã gần 4 năm, chị im lặng không xuất hiện như một ca sĩ. Cuộc trở về làm album lần này sẽ níu chân chị lâu hơn và nhiều hơn?

- Đã 3 năm sau khi anh ra đi, gia đình tôi vẫn bàng hoàng. Mọi người cũng thay nhau trở về Việt Nam để trông nom căn nhà của anh. Còn bản thân tôi, ngoài một số công việc ở Việt Nam tôi cũng thường xuyên trở về. Hiện nay đứa con trai thứ hai của tôi mới 5 tuổi vẫn đang ở cùng ông bà nội ở Sài Gòn. Tôi muốn con học hết phổ thông ở mảnh đất đã gắn bó nuôi dưỡng cả gia đình. Thời gian trước đây, tôi nhận được nhiều lời đề nghị làm CD Trịnh Công Sơn. Nhưng phải đến năm nay, sau lần giỗ thứ 3 của anh, tôi mới bình tĩnh hơn để có thể làm được những việc có ý nghĩa. Ngoài hai album đang thực hiện tôi sẽ cố gắng biến ngôi nhà của anh thành nhà lưu niệm và hoàn thành một cuốn sách, chỉnh sửa những chi tiết chưa chính xác về anh Sơn trong những tập sách gần đây.

- Chị sẽ chăm sóc hơn vai trò ca sĩ hát nhạc Trịnh chứ?

- Tôi thật sự sợ và không muốn được gọi là ca sĩ Trịnh Vĩnh Trinh. Tôi chỉ muốn hát thôi chứ chưa sống hết cuộc sống của một ca sĩ. Chữ ca sĩ này đòi hỏi mình phải sống nhiều hơn với nghề. Còn tôi sống bằng nhiều nghề, sống vì nhiều đời sống. Mà mỗi người chỉ nên có một nghề mà thôi.

- Cuộc sống của chị hiện nay?

- Hiện nay tôi đã chuyển qua Mỹ định cư. Cuộc sống cũng bình thường. Cháu lớn năm nay đã 19 tuổi sống tự lập ở Canada và đang học Luật tại Đại học Toronto.

- Nghe nói, con trai chị trước đây được coi là một tài năng về âm nhạc?

- Cháu lớn của tôi, tên là Nhất Thể. Đây là tên của anh Sơn đặt với ý nghĩa là ”Vạn vật trong vũ trụ đều đồng nhất”. Năm cháu 2 tuổi đã tham gia chương trình dành cho trẻ em chưa biết chữ và học nhạc bằng cảm âm. Và đến 3 tuổi rưỡi cháu đã được biểu diễn violon cổ điển trong trường nhạc. Năm 6 tuổi thì cháu được đặc cách nhận học bổng trước tuổi của một trường nhạc ở New York mà tôi không nhớ tên. Lúc đó tôi đã rất lo lắng và hỏi ý kiến anh Sơn về việc quyết định tương lai cho Nhất Thể. Tôi nghĩ ngành âm nhạc thật sự hấp dẫn nhưng quá nguy hiểm cho cháu. Nếu cháu trở thành một tài năng thì thật tốt, nhưng làm sao biết trước tương lai. Mà nếu cháu chỉ đi được nửa đường rồi dừng lại thì tôi rất khổ tâm. Cháu mới 6 tuổi, tôi không muốn để nó đi học xa. Sợ bị mất con nên tôi đã quyết định không cho cháu đi học, đó là quyết định của một người mẹ yêu con bình thường và anh Sơn rất ủng hộ tôi.

- Bây giờ thì con trai chị đã chuẩn bị thành một luật sư không còn liên quan đến âm nhạc?

- Không. Lúc đó, Nhất Thể muốn chuyển qua học guitar và tôi đã để cháu học trong Nhạc viện và song song với việc học phổ thông. Cháu vẫn học nhạc và chơi nhạc như một sự đam mê. Nhất Thể cũng như các anh em họ khác đều tự hào về cậu Sơn. Cháu cũng tự sáng tác nhưng chủ yếu là nghe và hát nhạc Tây, viết nhạc tiếng Anh. Cháu chỉ nói được tiếng Việt giỏi mà tiếc là không đọc và viết được. Đây cũng là lý do tôi muốn cậu em Thể Thiên của cháu được học phổ thông tại Việt Nam.

- Chị có thấy hứng thú khi mỗi cuộc phỏng vấn chị chỉ xoay quanh mối quan hệ gia đình của chị và anh Sơn?

- Nói về anh Sơn bao nhiêu cũng là không đủ. Tôi còn có thể trả lời tiếp về anh Sơn nếu như còn có người hỏi

Nguồn: nguyentrongtao.org

 

Các bài khác:
· OLGA BERGGOLTZ - NHÀ THƠ CỦA NIỀM CÔ ĐƠN KIÊU HÃNH
· MỐI THÙ VĂN HỌC 30 NĂM
· NHỮNG NGÔI SAO HÌNH QUANG GÁNH
· MỘT QUAN NIỆM VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC DƯỚI ÁNH SÁNG MỚI CỦA KHOA HỌC NGHIÊN CỨU VĂN HỌC
· PHÊ BÌNH VĂN HỌC - TỨ BỀ THỌ ĐỊCH
· VĂN HỌC NGA-XÔVIẾT TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ
· TRƠ VƠ ĐI KIẾM LẼ YÊU ĐỜI
· CHẾ LAN VIÊN CỦA LỚP TRẺ CHÚNG TÔI
· VĨNH BIỆT THẦY TRƯƠNG TỬU
· NHÀ THƠ NGUYỄN TRUNG HIẾU-CÁNH CÒ TRẮNG LẶNG THẦM
· PHÊ BÌNH VĂN HỌC - MỘT CƠ CHẾ ĐẶC THÙ CỦA VĂN HÓA
· NHỮNG NHÀ VĂN ĐI TÌM CĂN CƯỚC
· VIẾT LÀ 'TỰ SÁT THƯƠNG MÌNH'
· 7 NĂM ĐI XA - NHÀ THƠ RAXUN GAMZATỐP VẪN SỪNG SỮNG ĐÓ
· VÌ SAO NHÀ VĂN LẠI KHÔNG ĐƯỢC COI TRỌNG?
· MỘT THỜI THỬ THÁCH
· VÀI LỜI VỚI 'THƠ - 1 MẶC CẢM VĂN HÓA NGƯỜI VIỆT' CỦA NGUYỄN HOÀNG ĐỨC
· BUỒN QUÁ! - HÔM NAY XEM TIỂU THUYẾT!
· 'GIỮA DÒNG CHẢY LẠC' - GIỮA DÒNG HIỆN SINH
· SỰ THẬT VỀ MỐI TÌNH HÀN MẶC TỬ- KIM CÚC VÀ BÀI THƠ 'Ở ĐÂY THÔN VĨ DẠ'

 

  
Gia đình Bích Khê