DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
NGÀY THƠ VN Ở QUẢNG NGÃI: NHỮNG DÒNG SÔNG THƠ VIỆT ĐỀU CHẢY

                                                       Ngày Thơ Việt Nam Xuân Tân Mão     

 Sáng Rằm tháng Giêng - Nguyên tiêu xuân Tân Mão, tại sân Nhà Bảo tàng Quảng Ngãi, Hội VHNT tổ chức trong thể Ngày thơ VN với chủ đề "Những dòng sông quê hương" gồm những sáng tác thơ ca và âm nhạc về những dòng sông đã đi vào lòng bạn đọc nhiều thế hệ. Cũng tại đây, buổi tối Rằm tháng Giêng sẽ diễn ra đêm thơ - nhạc gồm những sáng tác của các nhà thơ và nhạc sĩ trong tỉnh. Nhân Ngày thơ VN tại Quảng Ngãi xuân Tân Mão, Bichkhe.org xin giới thiệu hai cảm nhận của nhà thơ Thanh Thảo và TS Mai Bá Ấn.

                                                      thanh thảo

 

Ngày Thơ Việt Nam năm nay, chủ đề thơ về đất nước về tình yêu Tổ quốc được nhấn rất đậm. Riêng tại Quảng Ngãi, chủ đề ngày Thơ khá độc đáo: “Những dòng sông quê hương”. “Sinh ở đâu mà ai cũng anh hùng/Tất cả trả lời: sinh bên một dòng sông/” (thơ Bế Kiến Quốc). Dân tộc Việt Nam đi theo những dòng sông, đi tới những dòng sông mà khởi nghiệp, nương vào những dòng sông mà sinh sống, và biến những dòng sông thành chiến trường vùi chôn quân giặc khi có ngoại xâm. Kẻ thù khi xâm chiếm đất nước ta cũng đều muốn kiểm soát, khống chế những dòng sông, vì chúng biết, những đòn đánh trả của người Việt đều bật lên từ những cánh rừng đầu nguồn, và lòng yêu nước mãnh liệt nhất thường khởi lên từ những dòng sông. Với cư dân Việt, những dòng sông dù hung dữ vào mùa lũ hay hiền hậu vào mùa khô thì đều là người bạn thân thiết nhất của họ, đều là nguồn sống của họ. Bảo vệ những dòng sông khỏi ô nhiễm và kiệt quệ cũng là “mệnh lệnh từ trái tim” của mỗi người Việt Nam đang sống hôm nay, vì cuộc sống trường tồn của những dòng sông Việt cho các thế hệ tương lai.

 

Cũng như những dòng sông Việt, thơ Việt đã chảy suốt cả nghìn năm nay, và còn chảy mãi tới mai sau. Những dòng sông thiên nhiên là của đất trời sinh ra và góp phần nuôi sống con người, còn những dòng-sông-thơ là do con người sinh ra và góp phần nuôi dưỡng tâm hồn con người. Là một đất nước phải trải qua nhiều cuộc chiến tranh, nhiều lúc ta cứ nghĩ, trong những thời điểm khó khăn hay gian lao nhất, nếu không có thơ làm hành trang tinh thần, những người chiến sĩ Việt Nam từ nhiều thế hệ sẽ vượt qua như thế nào ? Thơ là tiếng nói tâm tình, tâm linh, là tiếng nói của số phận con người.Nhưng thơ còn là tiếng nói của tình yêu, dù là tình yêu trai gái hay tình yêu Tổ quốc. Thơ Việt là những dòng sông tình yêu có khi trào cuộn, có khi lặng lẽ, nhưng bao giờ cũng ngọt ngào nhân ái, mát rượi nghĩa tình, kể cả những khi phải bừng bừng nổi giận. Mạch trữ tình là nguồn mạch chính của thơ Việt, nhưng ẩn chứa trong đó bao nhiêu triết lý sống, bao nhiêu bài học dạy làm người, nhẹ nhàng mà sâu thẳm. Người ta hay nói, trong thời hiện đại này, “những dòng sông thơ đang cạn nước”. Nhưng cũng giống những dòng sông thiên nhiên có khi vơi có khi đầy, nhiều lúc phải đối diện với những nguy cơ, nhưng chắc chắn con người không thể để những dòng sông phải chết. Bởi cuộc sống tất cả chúng ta phụ thuộc vào đó. Và bởi những dòng sông dù là sông Hồng sông Hương sông Cửu Long hay sông Thơ Việt, tất cả đều tưới tắm chúng ta, nuôi nấng chúng ta, trò chuyện chia sẻ với chúng ta. Chỉ với bài thơ “Nhớ con sông quê hương”, Tế Hanh đã vinh danh dòng sông Trà Bồng quê hương mình, và đưa nó vào hành trang tinh thần bất tử của Thơ Việt.

 

Thơ Việt sống như những dòng sông. Và tất cả những dòng sông đang chảy.

 

 

                                                 Mai Bá Ấn

 

Không biết tự bao giờ mà ba khái niệm: Tổ quốc - Mẹ và Dòng sông đã được trộn hòa, giao thoa ý nghĩa để biểu tượng cho cội nguồn, cho sự chở che, cho tấm lòng bao dung, độ lượng: Trong “Những người đi tới biển”, Thanh Thảo từng viết: “Nơi đây đã nguồn sông/ chốn tận cùng/ thì cắm bàn chân xuống đất này mà sống/ đó là Tổ quốc” và ở “Mặt đường khát vọng”, Nguyễn Khoa Điềm liên tưởng:  “Lấm láp bùn lầy nhưng ấm áp niềm tin/ Đó là hai cánh đê sông Hồng của Mẹ/ Mẹ phả vào mặt con nồng nàn mùi sữa/ Của những đồng xa nguyên vẹn được mùa”. Và: “Ôi những dòng sông bắt nước từ đâu/ Mà khi về Đất Nước mình thì bắt lên câu hát/ Người đến hát khi chèo đò, kéo thuyền vượt thác/ Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi”. Văn hóa VN cội rễ là văn hóa sông nước, chính vì thế, mà không dân tộc nào như dân tộc VN, Tổ quốc, Quốc gia không có gì trừu tượng, lạ xa, mà được gọi rất cụ thể và đầy hình tượng là “Nước VN”. Đất nước VN gắn với những con sông, nên Dòng sông còn là một chứng nhân hùng hồn của dòng chảy lịch sử bốn nghìn năm thăng trầm, lở bồi cùng máu, mồ hôi và nước mắt của một dân tộc vừa kiêu dũng, oai hùng lại vô cùng nhân nghĩa sáng trong, lúc nổi sóng chôn xác giặc thù, lúc dịu êm ngân nga câu hò trên bến nước.

Được mệnh danh là “Dân tộc Thơ” nên thơ ca Việt đã hình thành từ rất sớm. Và cho mãi đến ngày nay, trước bao biến động của thời đại bùng nổ thông tin, trong chao đảo của mặt trái cơ chế thị trường, thơ ca vẫn là một cõi tâm linh, một liều thuốc tinh thần để con người biết sống đẹp, biết ước mơ cao và khát vọng lớn; dùng thơ ca để thanh lọc hồn người, vươn tới những giá trị chân - thiện - mỹ vĩnh hằng.

Ra đời từ 9 năm nay, Ngày thơ VN (Rằm tháng Giêng-Nguyên tiêu) hàng năm đã thực sự trở thành một lễ hội văn hóa có sức lan tỏa bề rộng, đồng thời cũng lắng ngấm ở chiều sâu trên phạm vi cả nước, trong toàn thể quần chúng và trong tâm hồn riêng của mỗi con người.

 

 

   

 

Các bài khác:
· “HỘI THỀ” – TIỂU THUYẾT LỊCH SỬ HAY PHẢN LỊCH SỬ ?
· VÀI ĐẶC ĐIỂM VĂN XUÔI HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
· LÂM THỊ MỸ DẠ - TRÁI TIM NHƯ DÁNG LƯỠI CÀY
· Ý KIẾN VỀ BÀI PHỎNG VẤN GÂY TRANH LUẬN CỦA NGUYỄN THANH SƠN
· 9 TÁC GIẢ 'ĂN NÊN LÀM RA' NĂM 2010
· CHÀO VALENTINE: CHÙM THƠ TÌNH ÁO TRẮNG CỦA PHẠM NGỌC THÁI
· VĂN HỌC SÀI GÒN ĐÃ ĐẾN VỚI HÀ NỘI TỪ TRƯỚC 1975
· TẬP THƠ 'BẦU TRỜI KHÔNG MÁI CHE' CỦA MAI VĂN PHẤN
· DỰ CẢM VĂN HỌC VIỆT NAM NĂM TÂN MÃO
· GIANG NAM TIẾT LỘ BÍ MẬT PHÍA SAU BÀI THƠ 'QUÊ HƯƠNG'
· NGUYỄN THANH SƠN: VĂN HỌC VIỆT NAM ĐANG PHẢI TRẢ GIÁ
· BẾN THẤT TÌNH
· PHÊ BÌNH TRUYỆN 'DỊ HƯƠNG' CỦA SƯƠNG NGUYỆT MINH
· CÓ MỘT KHO TÀNG TRANH TRỊNH CÔNG SƠN
· THƠ TÌNH VÀ NGƯỜI ĐẸP
· TRỊNH CÔNG SƠN - 300 BỨC THƯ TÌNH GỬI MỘT NGƯỜI
· CHUYỆN CHƯA KỂ VỀ NGUYỄN TUÂN VÀ NỮ SĨ VÂN ĐÀI
· NHỮNG VA CHẠM HAI MẶT – XÉT TỪ CẢM THỨC THƠ HẬU HIỆN ĐẠI
· ĐÀO CẢNG - THƠ VÀ ĐỜI
· ĐOÀN CHUẨN VỚI NHỮNG GIỌT THU CUỐI CÙNG

 

  
Gia đình Bích Khê