DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
THƠ NGUYỄN TRUNG BÌNH - GIỌT NƯỚC MẮT ĐÀN ÔNG TRONG ĐÊM

                                                                                          Trần Hữu Dũng
 
 
 

Nhà văn Khương Bình viết trong lời Tựa : Tiếp sức với Nguyễn Trung Bình thực hiện một phần việc còn lại cũng là muốn làm một điều gì đó trong ý thức tiễn đưa linh hồn nhà thơ về với cõi vĩnh hằng. Nhà xuất bản Lao Động - Nhà in Kim An Đông và một số anh chị em văn nghệ TP. Hồ Chí Minh tiến hành tổ chức in và phát hành tập thơ đang còn dở dang "THƠ NGUYỄN TRUNG BÌNH".

  

Nguyễn Trung Bình sinh năm 1968, quê Quảng Nam, tốt nghiệp đại học ngành ngữ văn Trường ĐH Tổng hợp Huế (1991). Anh từng lang bạt khắp nơi với nhiều nghề khác nhau như làm phim, làm báo, làm sách, làm thơ và trụ ở Sài Gòn hơn 15 năm. Tác phẩm đã xuất bản gồm : Bài của trẻ dáng nâu – NXB Văn Nghệ 1996, đồng tác giả kịch bản lời thoại phim Xích lô (đạo diễn Trần Anh Hùng – giải thưởng Sư tử vàng Liên hoan phim quốc tế Venice 1995). Anh mất ngày 10.12.2009 tại Bệnh viên 115 (TP. HCM) sau cơn bạo bệnh lúc 42 tuổi.

  

Tập Thơ Nguyễn Trung Bình gồm 30 bài thơ, trình bày Ngô Thanh Tùng, bìa Nhật Khang, ảnh bìa MPK, in 1000 cuốn, khổ 12X20  cm, tập hợp những sáng tác gần đây nhất, thời kỳ tác giả biết mình mang trọng bệnh xơ gan, xuất huyết bao tử, mang một hơi thở trăn trở day dứt của kiếp nhân sinh nhiều hệ lụy buồn đau.

  

Cơn bão đeo đuổi suốt từ quê nhà đến tận ngõ ngách gia đình khiến nhiều lúc anh phải chạy trốn :

 

mặt người hay mặt ta?

ủ ê trông thật tội

rượu nấu từ gạo

chẳng bổ béo gì

mặt đỏ gấc

miệng huyên thuyên

chạy trốn thôi…

(Bão)

 

 

Tự cho mình Đi lạc trong quê hương luôn hoài nhớ phố cổ Hội An, nên giọng thơ anh ngậm ngùi, đầy xót xa :

 

mưa trên cánh chuồn chuồn no gió

xóm dưới làng bên ai cũng người quen lạ

chỉ riêng em mấy bữa rồi chẳng thấy

hèn chi trời giông chớp bão liên miên

(Đi lạc trong quê hương)

 

"thơ có cần cho sự sống nữa không anh?"

em hỏi ngay lần đầu gặp mặt

anh lặng im nhìn ra biển ngày động

trời âm u vùi lấp bóng đảo xa…

(Hội An)

 

Những ngày cuối năm 2009, anh sống nội tâm, lặng lẽ của một người chất chứa quá nhiều tâm tư nặng trĩu về cuộc sống mà không biết chia sẻ cùng ai :

 

này thả

nắp chai bật lên từ đổ vỡ

làm gì có hải đăng chỉ đường cho con tàu anh

lạc lối

hãy bỏ lại

những con đường nhựa nóng

nắng không đủ oi bức

mặt trời nung ánh mắt

va chạm

vỡ

sóng lan về những phía xa ít đau và trắng rưng

rưng !...

(Khúc lặng)

 

Giọt nước mắt đàn ông rơi đau đớn, lì lợm, hệt như hồi chuông ngân hay giọt mưa đêm :

 

còn ai để nhớ / mưa như nước mắt đàn ông / rơi

lì lợm...

mưa không biết mình phải đi đâu mưa rơi vào

mắt nâu mưa rơi...

(Khúc mưa)

 

Tập thơ nầy mang giọng điệu khác hẳn tập Bài của trẻ dáng nâu, sử dụng tối đa thể thơ tự do, thơ văn xuôi, gần như dòng chảy độc thoại nội tâm đau đớn, báo hiệu cái chết sắp đến mà anh bình tĩnh đón nhận.

 

Đọc thơ vấp phải những lời tắc nghẽn, cơn mê đỗ vỡ, giấc mơ bấn loạn như lạc vào mê cung sâu thẳm không dò lối ra. Toàn tập thơ là những dòng ý tưởng đan xen tạo nên bức tranh-hiện-thực-hỗn-độn-đa-sắc khiến người đọc bàng hoàng, đau đớn khôn nguôi.

 

 

Trích Tập Thơ Nguyễn Trung Bình

 

Mắt nâu

 

sáng nay đôi mắt nhìn lên bầu trời mây xám

những nơi thật xa bạn bè đang bận bịu

chắc không ai nghĩ mình đang lẩn quẩn qua ngày

nỗi lẩn quẩn đầy ẩn dụ và chịu đựng

có người say sưa vì nó

người không thích cũng chẳng dám bước ra khỏi

cái vòng xoay đó

mắt nâu buồn nhưng đừng khóc nghe…

mở mắt đã nghe lời em vọng về nức nở

đời này dài sao tình yêu của tụi mình ngắn thế

nhỏ nhoi

lạc lõng

dám đi thật xa không ?

 

nơi không có những cái đầu quá nóng

không tị hiềm trong từng đuôi mắt

chỉ dâng hiến tràn trề hơi thở của nhau

mầm non bật lên từ dịu dàng

đau đớn

em được khóc ngon lành trong lòng anh khô cứng

nâu à !... nâu ơi…

tháng năm trôi mới hay tụi mình dễ dãi quá

tự bằng lòng trong bộ cánh không phải của mẹ

may

đi đứng thành thói quen nên chẳng lúc nào rẽ

lối

ai cũng nghĩ miên man

 

ai cũng dừng chân trước biển báo

lâu lâu tự gật gù một mình chứ không chia sẻ

nên thiên hạ nhìn vào cứ bảo tụi mình na ná mẹ

cha

đừng phiền muộn mắt nâu đừng phiền muộn…

mấy hôm rày trời giông bão mãi

em còn nhớ mình đã nói gì về con đường mòn

tuổi thơ ?

bao nhiêu bà con xóm giềng trượt té vì lầy lội

vẫn dìu nhau đứng dậy

đi vào cuộc đời theo cách chân quê

thực tình chứ không thực dụng

nhiều khi thua thiệt vẫn cười

 

như người nông dân mùa màng thất bát chứ

không thất bại

những luống cày vẫn phơi mở mùa sau

sáng nay mắt nâu nhìn bâng quơ

cứ nhìn thật xa để thấy thật gần

mây lừng khừng mây rời đuôi mắt

gió ngược chiều thổi suốt mi cong

chợt nghĩ về em miên man những trận mưa

phương Nam

chợt nhớ bạn bè mười phương không hình dung

ra được

đừng chớp mắt nâu ơi mắt nâu !...

 

Sài Gòn,

tháng 8.2007

 

 

 

Mặt trời chim non

 

giờ trăng mọc

ta mất em

thung lũng đền đài âm ỉ cháy

khói sương mờ mắt

có thể năm tháng không qua đây

ngồi với cỏ bốc lên mùi gạch đá

khuya khoắt loạng choạng chim trời

cánh diều trôi những đâu uể oải

đêm cứ bay trên bờ vai mỏi mệt

môi lang thang

 

môi khép hững hờ

gió réo… rừng rung…

dong ruổi cho đã đời

dắt nhau về nước mắt

em cong chi đá

cứng lòng nhân gian

mê muội gì

chim non thả xuống mặt trời mọc ngược.

Đà Nẵng, 9.2008

 

 

Phố ngày em đi

 

khói thuốc bay lờ lờ không gian ô cửa lướt qua

giấc mơ cô bé đang nướng thêm 15 phút vì tối

qua mê chát

phố căng mình chờ những đợt sóng người / màu

sắc / khói bụi / âm hỗn tạp / những cái rìu

băm xuống mặt đường vô tư trồng lô cốt

con bé cầm xấp vé số như chim vào ngày tung

tăng vỉa hè cơm tấm / cháo lòng / tiết canh / hủ

tiếu / sữa đậu nành / bắp luộc /bánh ướt nóng…

bụi khói la la… li li…

thuốc diệt chuột lên tiếng thi giọng với bán mua

nồi cơm điện / tivi cũ / bàn ủi hư / quạt rách /

CD - VCD Hoài Linh / DVD Sắc Giới (ở xứ này

không cấm / nguyên bản in lại cỡ vài triệu chiếc)

café sân vườn đám vô công rồi nghề mở miệng.

 

cưa kéo chuyện trên trời dưới đất / từ đông sang

dải Gaza / cướp biển Xômali thua thằng cha giả

công an cướp vàng không thành nên tự sát giữ

chí khí

café máy lạnh lùng mấy cái mặt nhà giàu âm

mưu bữa nay kiếm thêm được bao nhiêu chứng

khoán / cua thêm con bé nào ham tiền dưới quê

lên / chiều nên rủ thằng nào nhậu / khuya chắc

cú bỏ luôn Manchester United (M.U) bắt Real

Madrid

người ở đâu tràn ra đầy nghẹt phố / chỉ khổ con

đường ta đi / em đi / mẹ gánh gồng / cha đạp

xe bagac nhỏ dần… mất hút trong ầm ào xe máy

/ lũ buýt ngang phè nối đuôi từ phố này sang

quận nọ / vượt đủ thứ đèn / chà lên người như

 

cơm bữa / lấn hết mọi lối em về (thôi đi đâu đi)

/ giả vờ điếc thích đâu dừng đó / nhờ thế người

ta tưởng chỗ nào cũng là bến (lãng mạn thật)

đón đưa

có gì đáng yêu hơn phố tuổi thơ em bị đánh cắp

hội đồng / con hẻm nhỏ bây giờ không yên vắng

nữa / này… cô bé… khóc to lên một lần thời con

gái mơ màng cửa sổ / chắc gì khi trở lại còn

bóng cây bên mái đình sắp rã

không có gì xảy ra phố đang chảy vào ngày /

ngày đang chảy vào phận người các kiểu / các

kiểu đều chung một lối về là cái chết sao người

ta cứ giành giật nó từng giây trông mà thương

 

quá là thương / biết vậy mà / lầm lầm lì lì… í...

a… chuyện đời… (xuống giọng kiểu cải lương)

đi thôi / cô bé / ở đây không có chỗ cho tình

yêu bén rễ / đi về nơi em thích /một chút nắng

mưa nhẹ nhàng / một chút mê đắm quê mùa /

lấy chồng /sinh con đẻ cái /dạy bọn trẻ câu

chuyện cổ tích rằng: ngày xưa hay ngày nay… có

người con gái sinh ra ở phố / lớn lên đầy mộng

mị / một hôm trời đất bỗng khóc òa… nàng bỏ

phố đi đâu ?...

 

Sài Gòn,

tháng 4.2009

 

 

Sinh nhật

 

có quên

tiếng khóc vụng dại trong gầm gừ máu

năm tháng rơi

im bặt & ngây ngô

đồng xanh giun dế

chưa kịp phố

quê đã mùa

hoang thang nhớ

gió khô / gió ẩm thổi triền miên tuổi tác…

vốc một bụm nước phèn khỏa bịn rịn

ngày em vào thực / mê man sông khóc

chảy thấm niềm đau & mỏi mệt lối mòn

biển không rõ sao rừng sâu ngùn ngụt cháy…

biển kia chẳng bao giờ vẽ được chân dung mình

trên cát

quằn quại câu thơ con sóng bạc đầu !...

Sài Gòn,

2.5.2009

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sợ

Gửi T & những người chưa quen !

 

bất chợt đến rồi đi trong lặng lẽ bỏ lại những

khuôn mặt

chưa quen tháng ngày vờ vịt nơi bóng tối lê

phận người di động trên bàn cờ nhân thế…

em cười hồn nhiên gió lướt nhẹ qua miền mây

trắng lang thang tuổi thơ chưa bình yên cả khi

tụi mình trong

sáng lời hẹn giấc mơ hiền…

anh nói

em nói

hắn nói

tôi nói

I love you !...

không mắc cỡ khi phản biện trái tim lạnh có

thể… yêu & làm người dễ dãi vậy…

 

sao phải sợ mình trước nhiều cám dỗ ?

không đủ giọng để hát câu dân ca bình dân sót

lại cho nhau

chưa đùa dai nhách lòng tin & tự trọng

chẳng rung động chút nào trước ngon ngọt bùi

tai

thế thôi ?... sự sống cụng ly chúc mừng nhiều

như lúa đồng

bằng không ở lại quê nhà ham đi Á-Phi-Mỹ la

tinh… cha thẩn

người, mẹ khom lưng trời quen rồi cong cong

làm đòng năm tháng

tuổi trẻ người không non dạ mà vẫn bị dụ vào

cuộc chơi định mệnh…

 

thư của T (trích): em sợ sống mà không tìm ra mình

anh ơi! gặp rồi chia tay để làm khổ đời nhau vậy?...

trung thực hay công khai nghĩa là đối mặt với bão

táp cứ chực xé nát tụi mình giữa dòng đời náo nhiệt,

rồi con cái sẽ nghĩ gì về chúng ta, thật tội lỗi hơn cả

ngoại tình nữa, em sợ…em sợ sự thật rồi anh!... ôi…

sống! phải diễn thế nào cho trọn vai đây…nước mắt

không chảy nữa rồi…nụ cười mệt mỏi này dành cho

anh…(lọt thỏm trong vô số nụ cười đang rộn rã ngoài

kia!...) đây …

 

sợ không viết xong một bài thơ theo cách nghĩ

của mình

sợ một bàn tay chìa ra dẫn em đi về lối khác

sợ phải gặp lại rất nhiều khuôn mặt cũ lâu rồi

vẫn thế

những con đường đã qua không trổ thêm ngã rẽ

lời nói vô tình mà cả đời điêu đứng

chẳng thoát ra khỏi sáng-trưa-chiều-tối đã lên

lịch

dòng sông ngày về hai bờ tan nát bến tuổi thơ…

bởi sinh ra trên dải đất nhiều nắng nôi sóng gió

ngày ra đi chưa hề nghĩ sẽ quay về

đêm phương Nam ngồi nghe tiếng thở dài đất

vọng

lên đôi vai từng âm vận tiếng người

tiếng quạt giấy vỗ vào phên tre khô nhạt

 

giọng chầu văn í ới gốc rạ khuya lửa ngún cánh

đồng tháng chạp

lẫn lời ru bị ngắt quãng… tiếng cằn nhằn… muỗi

vo ve…

rồi lại nắng nhức mắt người đàn ông buổi trưa

ra thăm ruộng

rồi lại mưa chảy dài tóc em tuổi dậy thì bến

sông trôi mất dép

rồi lại u u đôi mắt trẻ thơ quẩn quanh ao làng cá

lội

tìm đâu ra ánh sáng trên quầng mắt tập nhìn

vào rỗng không

sợ !...

 

Đà Lạt, tháng 9

Sài Gòn, tháng 10.2009

Nguồn: Văn nghệ An Giang

 

Các bài khác:
· HOÀNG CẦM - 'ĐẠP LÙI TINH TÚ NÍU XUÂN XANH'
· HIỆU ỨNG NHẠC TÍNH TRONG THƠ HOÀNG VŨ THUẬT
· ĐÀM KHÁNH PHƯƠNG - “NHỮNG CÂU THƠ THẮP SÁNG MẶT NGƯỜI”
· ĐỖ LAI THÚY - 'BẢN MỆNH CỦA TÔI LÀ PHÊ BÌNH'
· NGUYỄN NGỌC HƯNG VÀ NHỮNG CUỘC DỊCH CHUYỂN CỦA SỐ PHẬN
· VỀ TẬP TIỂU LUẬN "THƠ – QUAN NIỆM & CẢM NHẬN" CỦA TRẦN HOÀI ANH
· DÒNG SÔNG NÀO TRONG BÀI THƠ “ TRÀNG GIANG” CỦA HUY CẬN?
· AI LÀ NGƯỜI ĐẦU TIÊN GIỚI THIỆU NHẬT KÝ CHU CẨM PHONG ?
· VỀ SỰ CÁCH TÂN CỦA TIỂU THUYẾT
· VÀI 'XUNG ĐỘT' TRONG ĐỜI SỐNG VĂN NGHỆ TRẺ - NHẬN ĐỊNH
· NHÀ THƠ HỮU LOAN - TIẾNG THƠM TRUYỀN LẠI...
· NHÀ VĂN BỬU Ý 'TÂM TÌNH VỚI TRỊNH CÔNG SƠN'
· NHÀ VĂN VŨ BẰNG ĐÃ GIÃ BIỆT NÀNG TIÊN NÂU NHƯ THẾ NÀO?
· VĂN HÀO RUDYARD KIPLING - VINH QUANG VÀ SỰ TRẢ GIÁ
· TẠI SAO CHƯA CÓ TÁC PHẨM LỚN VỀ HAI CUỘC KHÁNG CHIẾN VĨ ĐẠI?
· NGUYỄN GIA THIỀU - HỒN THƠ ẤY, CHIẾC PHAO TRÊN CẠN
· PHONG CÁCH THƠ NGẢI THANH VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA THƠ TƯỢNG TRƯNG
· Ý NHI VÀ NGÔ THẾ OANH - SỰ GIẢN DỊ VÀ KHÔNG CHỊU CŨ - PHẨM CHẤT CỦA ĐỔI MỚI
· HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG - VẼ LẠI ĐỜI MÌNH BẰNG MÀU NƯỚC SÔNG HƯƠNG
· VẼ CHÂN DUNG NHÀ THƠ HOÀNG TRẦN CƯƠNG

 

  
Gia đình Bích Khê