DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
CHÙM THƠ CÁC NHÀ THƠ DÂN TỘC THIỂU SỐ

Tạp chí Nhà văn xin giới thiệu chùm thơ các nhà thơ dân tộcthiểu số do nhà thơ Inrasara tuyển chọn.

Hoàng Thanh Hương

(dân tộc Mường)

BUÔN XA

 
Buôn xa
em gùi gió mưa về
hoang dại chiều ơi tóc nâu mắt nâu
gót trần cỏ cứa
dã quỳ tàn trong gió
thảng thốt tiếng chim kêu bầy
thảng thốt tiếng gió lạc
bên tai vấn vít lời ướm hỏi
em chưa muốn bắt anh về
gầm sàn nhà em chưa đầy củi
áo chăn em dệt chưa nhiều
em chưa thuộc hết lời amí dạy
người có thương em thì đợi.
 
Buôn xa
khói nhà sàn xòe hoa
khói thơm mùi ngô non
khói thơm mùi mía già
khói giục bước chân em thoăn thoắt
tiếng chiêng ngân nga
tiếng chiêng gọi người đi xa
nhớ kịp về mùa cơm mới.
 
Buôn xa
gót trần cỏ cứa
mưa mù giăng giăng
em gùi cả gió mưa về
chiều ơi chiều hoang dại
ướt cả vào giấc ngủ
tóc nâu
mắt nâu...
buôn xa.
 
 
 
H'Trem Knul
(dân tộc Êđê)
TIỆC RƯỢU
 
Hai mùa một năm
Có một mùa dành bảy ngày để uống rượu cần
 
Bảy ngày để kể hết một bài ca
Để ngọn lửa trong bếp không có khoảng lụi tắt
Nhiều con mắt hướng về một nơi
 
Bảy ngày người già trẻ lại
Đàn bà gần đàn ông
Tìm lời “duê” cho nhau
 
Bảy ngày để trẻ thơ nhẩm thuộc một bài ca
Nhấp chút nước rượu
Biết rằng lớn lên mình sẽ được say
 
Ấy là bảy ngày để ay ray
Ấy là bảy ngày để thương và để nhớ
Bảy ngày hẹn mùa sau.
 
 
 
Tuệ Nguyên
(dân tộc Chăm)
NGHỆ SĨ BAN MAI & BÉ GÁI SỨT MÔI

I.
Tiếng hát em bay cao vút lên tận không trung làm bừng tỉnh ánh bình minh
tiếng hát em len vào song cửa sổ đánh thức giấc ngủ
tôi đưa ánh nhìn về phía hình hài đơn lẻ em trên kiềng nhà xây cất dở

cầm ống chỉ em hát
dù tiếng phát ra không như bao người khác

Em cố cất lên tiếng hát trong trẻo/ rõ ràng cho tha nhân hiểu
dù trong em căn bệnh quái dị đang hành hạ
em nghe em thấy nhưng em không thể nói
trong em ngơ ngác nhưng em chưa ý thức được niềm bất hạnh của mình

Tuổi thơ em không như bao đứa trẻ khác
mặt trời ban mai tiễn đưa những bước chân bao đứa trẻ cùng trang lứa cắp sách đến trường
riêng em lủi thủi với trò chơi riêng mình

Em đang trút giận vào hư vô
hay ánh mắt em khinh thường lũ sâu bọ?

Em cựa quậy mình trong sự khinh miệt của đời
hôm nay

mai sau nữa có thể lắm.

Tiếng hát em chỉ là những tiếng nghẹn
à... ớ... k... k... rà... r... r... ớ... à... ớ...
trước nỗi đau quá lớn em mang trái tim tôi xáo động

gục đầu và chẳng điều khiển nổi đôi mắt
tôi tự an ủi mình trước mảnh đời bất hạnh em
người tìm về người dưới sức mạnh vô hình của tình thương
tôi ý thức về những khuyết điểm của đời sống

Hỡi nghệ sĩ ban mai tôi xin cám ơn em
cùng em và các chú chim non
tôi sẽ hát khi bình minh thức giấc
về cuộc đời đau thương
và những phận đời bất hạnh.

II.
Em buông những lời nói ngọng
mọi người nhái tiếng
và cười nhạo em
ngượng và giận
chạy về nhà em níu váy mẹ khóc sướt mướt

Môi em sứt chẳng biết vì đâu
tuổi thơ em ngủ trên thảm gai trầm mặc

Soi trong mắt em tôi vẫn thấy sự ngây ngô đang rình đời
chờ phút hoang - lặng nói cười với búp bê

Những tấm chân thực của người đời
xin
hãy cùng em gieo ước mơ xanh cho ngày mai.

Phan Rang 11-2007


Hoàng Chiến Thắng
(dân tộc Tày)
ẢO ẢNH
 
Trên cánh đồng mùa cạn
Viên xúc xắc tuổi thơ
lẫn trong gốc rạ
Nụ cười méo mó đánh rơi cùng hạt cườm đen
xuống những luống cày
Vạc đất
Gieo lên phồn định tuổi hai mươi
Nhưng nhức bóng cha lầm lũi
Những dấu chân phủ bụi, nứt toang
đủ lọt vào miền tối nhất của lòng sâu những ý niệm
Sục đôi bàn tay vào đất
tuổi hai mươi phồn định cả nỗi buồn
Trên cánh đồng mùa cạn
Gã nông phu cần mẫn
Xới tung ảo ảnh ngày mưa
 
12/12/007
 
 
 
Jalau Anưk
(dân tộc Chăm)
TIÊN TRI
 
Khi ông chết đi
nội đã khóc như mưa khát dội về miền khô hạn
cha vật vã thân chì / chú thét tiếng chim ưng lạc vào rừng thẳm ngùn ngụt lửa
rát một vòm ngực rắn
thím lả người mềm như một chiếc Mưthăm
chỉ có mẹ nuốt ngược nước mắt vào trong / mắt ngóng về cánh đồng
tiên tri hạt lúa
 
Khi cha chết đi!
Anh thảng thốt gào lên như đang giữa biển khơi chiếc thuyền nan gặp nạn
rệu rã như thể chưa biết bơi
như thể chưa lộn nhào vào những chỗ xiết nhất của con sông
co rút những sải tay / trốn biệt kí ức
em trai anh — không ai níu nổi một cành khô / hoang tưởng vin vào rong rêu trơn tru như khi em đặt một cọng canh môn nơi đầu lưỡi
em gái anh — không ai còn đứng đường hoàng được với những chiếc váy đen trên người
nơi thấp nơi cao
chỉ có mẹ ném vào miệng hố nơi cha nằm một lớp đất ướt nặng trịch như những nắm cơm nấu từ sáng tinh sương cho cha vào rừng lấy củi
chỉ có mẹ đặt nhẹ vào cánh tay trần anh / khẽ chạm vào vai hai đứa em trai anh / thắt lại lưng váy cho từng người con gái
nhìn về phía cha được ngả đầu
tiên tri những cuộc đời nhỏ dại
 
Rồi khi anh chết đi
ắt là lúc mẹ không còn
em đừng vội tiên tri một ngày gặp lại
mà hãy nhìn về phía có ánh sáng buổi ban mai
có tiếng róc rách những hạt nước rỉ lạc về miệng đất
có ánh trăng trú ngủ dưới lưa thưa những vòm keo
bàng bạc nhựa sống
 
ở đó em sẽ nghe thấy những tiếng hát ru
hãy tiên tri những gì còn lại
trong veo hơn
 

Lâm Quang

(dân tộc Chăm)
CÓ NHÀ CÁI TEM KHÔNG?
 
Tin 12 giờ trưa:
gió cấp sáu cấp bảy, giật cấp tám cấp chín
lũ sông Cái trên báo động hai 0,4 mét
trời vừa quang nhưng đang chuyển, vài vùng còn mưa...
Tin 7 giờ chiều:
Mưa kéo dài ba giờ liền trên diện rộng
đỉnh lũ trên báo động ba 0,3 mét, 0,5 mét, không phẩy...
 
Những con số trêu ngươi
những con số thống kê vô hồn
1.137 căn nhà dân bị ngập sâu trong nước, 56 nhà bị sập hoàn toàn...
có kể luôn nhà cái Tem không?
cái Tem đang được mẹ dắt băng qua dòng nước xiết
lối nhỏ hôm qua nó lần đầu đến lớp
trường vừa tốc mái
mái trường mới khai trương tháng trước
tháng trước làng tìm không ra giọt nước nay bị vây mênh mông nước
 
đi đâu?
 
Tin buổi tối: trời tiếp tục mưa
đập Phước Trung bị vỡ
hàng loạt thủy điện xả lũ không đúng phép
lũ về đâu?
 
 
 

Nguồn tin: TCNV 09/2011

 

Các bài khác:
· CÁI TÔI 'MỒ CÔI' TRONG THƠ ĐỒNG ĐỨC BỐN
· TƯ TƯỞNG NGUYỄN DU QUA 'ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH' 3
· THANH THẢO VÀ NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG THƠ
· MỘT GÓC NHÌN VỀ 'ĐÀN GHI TA CỦA LORCA' CỦA THANH THẢO
· TƯ TƯỞNG NGUYỄN DU QUA 'ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH' 2
· THƠ TRONG THỜI ĐẠI BÉO PHÌ THÔNG TIN
· CHÙM THƠ MÙA ĐÔNG
· TƯ TƯỞNG NGUYỄN DU QUA 'ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH' 1
· HANS ROBERT JAUSS VÀ LÝ THUYẾT TIẾP NHẬN
· CẢM NHẬN VỀ TÁC PHẨM 'GIA TÀI TUỔI 20 ' CỦA LƯU QUANG MINH
· DU TỬ LÊ - MÀU XANH - VÀNG - PHAI
· NGƯỜI VIẾT SỬ NƯỚC MÌNH LÊN MẶT ĐẤT
· NGUYỄN TRÃI NHỮNG NGÀY VẠN DẶM ĐẤT KHÁCH BÔN BA
· BI KỊCHLỖ TẤN
· NGUYỄN XUÂN THÂM 'LẶNG LẼ TÌM TRẦM'
· THƠ NGUYỄN LÃM THẮNG VÀ NHỮNG SỰ THẬT NGHIỆT NGÃ
· THẾ GIỚI SIÊU THỰC TRONG THƠ NGÔ KHA
· MỐI TÌNH SÂU ĐẬM CỦA NHÀ THƠ PHÙNG QUÁN
· CHÙM TRUYỆN NGẮN CỦA TRẦN DẦN
· THI HOÀNG - 'KHUÔN MẶT NHƯ NGỌN ĐÈN VẶN NHỎ'

 

  
Gia đình Bích Khê