Warning: session_start() [function.session-start]: open(/tmp/sess_6pvr61664arbp0gcm1ctqdfhs4, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in /home/bichkhe/public_html/home.php on line 1
TRANG THƠ BÍCH KHÊ - NƠI GẶP GỠ CỦA NHỮNG NGƯỜI YÊU THƠ BÍCH KHÊ

          DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
Những trẻ thơ và chân trời Sơn Mỹ

Paul Eluard có hai câu thơ rất hay: “ Những trẻ thơ là tất cả chân trời/Hoà bình làm trẻ lại con người/”. Tôi muốn xin hai câu thơ ấy làm đề từ cho bài thơ dài Trẻ con ở Sơn Mỹ của mình.Chiến tranh đã lùi xa 33 năm, và chúng ta sắp kỷ niệm 40 năm ngày 504 thường dân Sơn Mỹ bị thảm sát. Sáng hôm nay (10/3/2008) tôi lại về Sơn Mỹ, nơi cách đây 32 năm tôi đã có dịp về và sống hơn 1 tháng với bà con ở vùng đất đau thương ấy. Vẫn cát, gió, rừng dương, và trẻ con. Những đứa trẻ của 32 năm trước giờ đã là những trung niên, nhưng hình ảnh của họ lặp lại ở những đứa trẻ Sơn Mỹ hôm nay. Đó là hình ảnh bất diệt của nhân dân, của sự sống mà không một thế lực phi nhân nào hủy diệt được. Xin một lần nữa được nhập vào “chân trời các em/chân trời ngay trên cát/”. Vâng, ngay trên cát ấy tôi đã tìm được lý do tồn tại của thơ mình.
 
 
Thanh Thảo                                     
 
                   TRẺ CON Ở SƠN MỸ
 
 
cho tôi nhập vào chân trời các em
chân trời ngay trên cát
 
sóng ồn ào phút giây nín bặt
ôi biển thèm hóa được trẻ thơ
 
tóc bết đầy nước mặn
chúng ùa chạy mà không cần tới đích
tay cầm cành củi khô
 
vớt từ biển những vỏ ốc âm thanh
mặt trời chảy trên bàn tay nhỏ xíu
gió à à u u như ngàn cối xay xay lúa
trẻ con là hạt gạo của trời
 
lốc cát quật vào hàng dương
những mảnh ván thuyền trôi dạt
tiếng gọi từ khơi xa
bầy cá heo nhô đầu ngày động biển
con còng đỏ ngơ ngác
mùi ẩm ướt
tia nắng
bãi cát sáng ngời trước biển đêm
 
cho tôi nhập vào chân trời các em
hoa xương rồng chói đỏ
bầy chim sẻ lại về
trên ngọn dừa mồ côi
như sau chuyến đi xa
bầy chim đông hơn
và các em đông hơn
những tiếng hò reo ngàn đời
là cơn mưa giữa một ngày oi ả
dội xuống tôi cả bình yên mát mẻ
 
tuổi thơ đứa bé da nâu
tóc khét nắng màu râu bắp
thả bò những ngọn đồi
vòng quanh tiếng hát
mang trên lưng một giỏ phân khô
mang trong ngực tiếng u u của gió
nắm cơm khoai ăn với cá chuồn
chim bay phía vầng mây
như đám cháy
phía lời ru bầu trời tím lại
võng dừa đưa sóng thở ngoài kia
những ngọn gió đèn dầu
tắt vội dưới màn sao
đêm trong trẻo rộ lên tràng chó sủa
những con bò đập đuôi nhai lại cỏ
mùi rơm nồng len lỏi giữa cơn mơ…
 
tôi chỉ là trẻ thơ
có nỗi nhớ vô tư quên lãng
có đôi mắt lọc lại những sắc màu
tiếng khóc tiếng cười tan rất mau
bao trò chơi dễ ham chóng chán
 
là trẻ thơ tôi đổi thay
nhiều giấc mộng
nhiều sóng biển lắm chân trời
mang tấm áo cánh buồm rách tơi
chạy căng phồng gió ngược
 
nhưng giặc Mỹ đã tới đây và đã giết!
 
những chiếc bát mẻ đưa lên
mắt tụi trẻ nhìn lợt lạt
những thân hình như trái cây bị háp
phơi ra từng dẻ xương sườn
đàn ruồi bay đen đúa mâm cơm
mỗi củ khoai cõng vài ba hạt gạo
trên quãng đường nắng nung
mờ mịt cát
mẹ gánh con bà dắt cháu
đứng sững sờ mùa lúa chín tháng ba
cánh cổng khu đồn
nghiến răng ken két
những ngọn đồi xô dạt
 
 
buổi sáng ấy tu hú kêu
trên núi Đầu Voi
tiếng chim đỏ rạng đông xòe nan quạt
 
ôi lá xanh lá non bàn tay chấp chới
mặt đất đầy gương mặt trẻ con
lời mẹ nựng chưa tan trên đầu lưỡi
 
BỌN SÁT NHÂN
 
gió lốc cánh quạt trực thăng
tiếng xoáy rít
bi đông dao găm
mũ sắt tiểu liên cực nhanh
lập-lắc ghi nhóm máu
thánh giá đeo trên cổ
mật lệnh: “xả súng vào cái gì chuyển động
       đốt cháy cái gì đứng yên!”.
 
mặt đỏ kè dưới nắng
ánh thép trắng lóe lên
lựu đạn nổ trong hầm
xác người vùi đáy giếng
những con thú đến hồi say máu
mắt dại đờ
chúng rú cười lạc giọng
phun xăng đốt rụi từng nhà
những nấm khói chạy về phía biển
bầy thú lồng bám theo
 
NHỮNG ĐỨA TRẺ SINH TRONG LÒNG ĐẤT
 
dưới những lùm dứa dại
dưới rễ tre
dưới cát từ ngày nhuộm máu trẻ con
vụt sống dậy những đường hầm
xuyên trong tối tăm luồn qua hơi thở
lát bằng những thân cây bị tàn sát
chúng ta đã ăn ngủ
nói cười trên mặt đất
sinh con đẻ cái trên mặt đất
tới khi chết mới trở về lòng đất
 
giờ đây
mẹ rặn đẻ trong đường hầm
chìm sâu dưới nền nhà mười thước
biển thắt ruột trời xanh nín thở
vách hầm trán mẹ mướt mồ hôi
 
hơi thở đầu tiên con đã thiếu khí trời
ngọn lửa nhỏ chập chờn
lay chiếc nôi bằng đất
có lẽ mùa thu trên kia chim hót
những đám mây hoàng hôn
màu cổ tích
chẳng ngôi sao nào
xuống được nơi đây
tiếng khóc oe oe không ban đêm
không ban ngày
trong địa đạo dòng sông ẩn khuất
lời mẹ à ơi thả một lá thuyền
cho giấc ngủ con trôi về tít tắp
những vòm trời vú sữa đầy căng
 
con bú no chưa
mà miệng con chóp chép
sữa nuôi con mẹ vắt kiệt thân mình
 
mỗi khi cha con bật nắp hầm
vọt lên mạch nước ngầm
những cuộc đời du kích
chảy biến vào đêm tối không tên
 
hãy ngủ ơi con hãy ngủ bình yên
dù tro than mái nhà thuở trước
vệt máu khô trên cát sóng khỏa rồi
câu thổ lộ đầu tiên bên
chùm hoa ngũ sắc
mùi lá dương lửa bếp thơm nồng
 
mẹ cha đi giành lại cho con
một chỗ đứng bình thường
trên mặt đất
có mưa nắng bão giông chim hót
có niềm vui nỗi khổ con người
mặt trời rọi tới mầm xanh nhỏ nhất
con sẽ lớn như củ khoai vùng cát
sẽ ngọt lành như những củ khoai
 
BỌN SÁT NHÂN
 
“… lúc ấy đã gần trưa
chúng tôi lùa hơn hai trăm người
đến bên mương cạn
những đứa bé khóc thét
những người già im lặng
họ kết thành một khối
bất động như đất
lạy Chúa, tôi chợt lạnh người
đại úy Medina ra lệnh nổ súng
 
tôi đã siết cò…
 
bây giờ tôi sống ở Philadelphia
với một vợ hai con
chúng tôi có cổ phần
ở công ty bảo hiểm
tôi muốn mua
sự an toàn bằng mọi giá
 
nhưng máu trẻ con vọt đầy mặt tôi
 
trời ơi, chính người ta đã ra lệnh
tôi thấy hai đứa bé nằm đè lên nhau
đứa lớn che đạn cho đứa nhỏ
mắt chúng trùm xuống tôi
súng nổ
 
đôi mắt ấy theo tôi về nước Mỹ
theo vào căn nhà tôi đã khóa cửa
mở trừng trừng trong giấc mơ tôi
ở ngay cái nhìn của các con tôi
trời ơi, chính là người ta đã ra lệnh…”
 
“… tôi đã bắn vào những người
đang ngồi quanh mâm cơm
chúng tôi vặt râu một ông già
rồi đẩy ông xuống giếng
trước cuộc hành quân
cấp chỉ huy đã nói:
đây là một làng toàn Việt cộng
từ đứa trẻ mới sinh tới người già
tôi cũng không biết gì hơn
 
là những con cờ của
trò chơi chiến tranh
người ta dìm chúng tôi vào tội ác
chuyện xong rồi họ vẫn sạch tay
cho tới ngày phán xét cuối cùng
trước Thượng đế
họ sẽ bỏ mặc chúng tôi
chịu mọi đòn trừng phạt…”
 
“… tôi là một đứa con trai
được nuông chìu
tuổi đi học tôi thường may mắn
mẹ tôi đặt vào tôi quá nhiều hy vọng
vâng, ở nước Mỹ
một gã con trai nào lại chẳng
nuôi giấc mơ làm tổng thống
và tôi lớn lên trong tiện nghi
cho tới cuộc chiến tranh quái quỉ này
 
mẹ tôi khóc hết nước mắt
nhưng mẹ vẫn không ngờ
 
tôi trao cho họ đứa con trai tốt
họ đã biến nó thành kẻ giết người
 
làm sao ngờ được, mẹ ơi
sự lặng im của mẹ
lúc chúng tôi bán mình cho quỷ
sao mẹ chẳng thét “không!”
lúc họ lùa chúng tôi
xuống tàu sang Việt Nam
sao mẹ chẳng thét “không!”
 
mẹ đã đổi sự lặng im bằng
bao nhiêu ân hận
 
giờ chúng tôi trở về lạc lõng
nước Mỹ cố quên thật nhanh
những ấn tượng hãi hùng
một thế hệ thanh niên
từng được ngợi ca xưng tụng
bỗng bị ra rìa ngay giữa quê hương…”
 
NHỮNG NGƯỜI DU KÍCH
 
anh mở mắt trống trơn vùng cát
nắng đổ lửa trời cao quay quắt
làng cũ đâu
những đường dừa mát xanh
anh nhắm mắt
thấy từng chùm trái ngọt
 
những nấm cát gối đầu nấm cát
những dấu chân
cắm giữa xương rồng
người đang sống
nằm bên người đã khuất
đêm trùm lên mùi cỏ dại
 
đã nghìn lần như thế
mỗi khi vượt qua
một ổ phục kích một bãi mìn
anh lại nhận ra hơi hướng
những gì thân yêu cũ
thấm trên đất cát ăn nằm
                                   se xót tận ruột gan
 
gió lồng qua đồng ráng
sa mù dâng khép cửa bầu trời
biển thở nặng
thủy triều lên chầm chậm
pháo cầm canh rung
phía núi Đầu Voi
có làn khói mỏng manh
len giữa hàng dừa nước
nơi lặng im
những người du kích quây quần
ngọn lửa đuốc đủ cho nồi cơm chín
trước hừng đông họ ăn vội ăn vàng
 
rồi bên dưới khối sương mù đặc cứng
căn cứ lại bắt đầu di chuyển
những người chìm xuống hầm sâu
như nước thấm vào lòng cát
những người vụt trồi lên
như đá mọc bất thần
họ giữ bên trong gương mặt của làng
một lối ngõ chói chang bông bụt
tiếng gà gáy tiếng chân bò thậm thịch
người đi cày đầu đội sao mai
trưa cháy nắng
múc lên gàu nước giếng
lúc đói lòng ăn đỡ mấy củ khoai
 
nơi đất đai ngấm vào da thịt
mảnh ruộng chua
cũng truyền lại bao đời
người già chết lại về gò núi ở
để đất bằng cho con cháu sinh sôi
mỗi xóm nhỏ cây cầu cửa rạch
đều mang tên
người khai phá buổi đầu
những tên tuổi thật thà như đất
như cây cỏ trong làng
dàng dịt lấy nhau
 
nếu tất cả chỉ còn là ký ức
thì ngày mai anh sẽ sống thế nào
 
anh sẽ bắt đầu trở lại
trồng một cây dương non
gỡ hết mìn dưới nền nhà mình
đời sống cứ trào lên phía trước
anh sẽ nhớ sẽ quên
như mọi người trong cuộc
muôn ngọn sóng vỗ vào bờ cát
gió không phút ngừng
reo qua hàng dương
những lối mòn như chỉ tay ngang dọc
có thể mờ có thể đổi thay
tóc rồi bạc gương mặt làng rồi khác
chẳng hề chi!
anh sống trọn tháng năm này
 
anh đã sống hết mình
như một người trong cuộc
đã thương nhớ xót xa
căm uất thật lòng
đã im lặng những khi cần im lặng
đã nổ bùng mỗi lúc trước cơn giông
 
trong bóng tối
những con đường du kích
chằng chịt căng những
động mạch của làng
 
bao giờ về lại nhà ta
ôm cây cột cháy cũng là thơm danh”(1)

bây giờ che tạm trời xanh
nằm trên nền đất đắp chăn gió lồng
trải qua rét buốt lửa nồng
gia tài còn vẹn tấm lòng ấy thôi
những người mọc thẳng giữa đời
như rừng dương
chắn ngang trời cát bay
những người bền tựa rễ cây
luồn trong đất đá cánh tay trụi trần
họ dò tới những mạch ngầm bí mật
đã nuôi được xương rồng
trên trảng cát
với xương rồng họ tìm cách nở hoa
 
những tiếng nổ ánh chớp
khói trùm căn cứ Mỹ
mảnh poncho chết cứng vắt rào gai
quả đạn B.40 rít qua vầng lửa
chúng nó nháo nhào lũ chuột chù
     bị cháy
bố trí lại hàng rào phòng thủ
mìn clây-mo hốt hoảng thét trong đêm
và trực thăng pháo bầy bom tấn
cứ dồn dập trút vào khoảng trống
và đêm đêm trên giấc ngủ
bọn giết người
lại đè nặng những bóng đen
trừng phạt
 
có em bé ngồi thổi sáo bên sừng trâu
thênh thênh giấc mơ mặt trời
nghé ngọ mùa này cỏ lên non xanh
chiều chiều lá tre phơ phất
cơn gió tắt trong lùm dứa dại
tiếng sáo nghiêng qua khói bếp
thẫm mầu
 
mắt những người du kích dõi về đâu
lựu đạn choàng lưng tiểu liên áp ngực
đêm này đột vô khu đồn hay pháo kích
ăn nắm cơm khoai nghe nóng khô
trong cổ
bầy vạc đêm kêu đột ngột ngang đầu
 
mắt những người du kích trôi về đâu
bà ngồi lặng lảy từng hạt bắp
hơn bảy mươi tuổi đời quần áo rách
bóng tối cày trên vầng trán nhăn nheo
cháu bên bà còm cõi giữ nia khoai
chân bó giẻ vết thương
chưa lành miệng
câu hát ru đến lòng ta chết điếng
chim bay về núi tối rồi
không cây chim đậu không mồi
chim ăn”…
 
những đứa trẻ cởi trần chạy quanh
tháp canh
miệng chúng kêu như gió hát
trò chơi giữa mặt trời lốc cát
mùa tháng ba líu ríu bầy chim sẻ
những ngôi nhà vụt đứng dậy
đã trở về
những người thợ đục đá trên núi
Đầu Voi
những thợ hồ trộn vôi và mật
bàn tay múa dẻo chiếc bay
tiếng trẻ con xuyên mọi bức tường
mái ngói tô mảng màu chói đỏ
xơ dừa phơi nắng vàng rực rỡ
nhịp hò dô trầm nặng đẩy thuyền lên
những con thuyền thở dài trên
cát trắng
nghe da thịt nồng hơi biển mặn
mùi cá tanh quanh bến cá buổi chiều
người bán mua gồng gánh lao xao
bao bếp lửa nhóm niềm vui sum họp
các thiếu nữ gội đầu hong tóc
trời khô ráo sao nở dòn lách tách
trâu cạ sừng chim về tổ ngủ yên
những cặp vợ chồng chuẩn bị cho
chào đời những đứa con
những đứa trẻ nằm mơ những
bào thai khẽ đạp
vô số mầm cây nẩy từ ngực đất
đêm mùa xuân thiêng liêng
 
những người báo thù lại rút về
lùm dừa nước
cùng với thủy triều
nơi đây tiếp liền trảng cát
đã vùi sâu những cặp mắt trong veo
những đứa con bị tàn sát
nấm cát nhỏ đắp lên gió dời chuyển phương nào
 
biển gào thét và phía làng súng nổ
tiếng trẻ khóc xuyên qua lòng họ
từ đây không cuộc đời nào còn yên tĩnh
muối mặn đắng mặt trời gay gắt
trong bóng tối những cánh tay
như dây lèo bện chặt
căng giữa biển đen gió quần quật
bốn bề
 
Sơn Mỹ ơi những đêm dài có nghe
tiếng lặng im trong lồng ngực
người du kích
tiếng hàng dương cụt ngọn
trần mình lúc bão qua
 
giờ họ lắng từ xa
tí tách giọt tranh trước hiên nhà
trái dừa rụng dội vào nỗi nhớ
mùi bắp rang thơm ấm đêm mưa
 
bao nhiêu người đã đi
cái khoảng trống mái nhà còn ở lại
cứ nhói lòng ta mãi
mấy bông cúc nở thầm giữa cỏ hoang
và bóng mát tàu lá chuối
che nghiêng một khoảnh khắc
bên đường
 
có thể chỉ phút sau đời họ bỗng dừng
những người cách nhau dăm ba tuổi
giữa cuộc chống càn
hay những tao ngộ chiến
thường xuyên trong bóng tối
họ nằm ngay bãi cát rào kẽm gai
gối đầu lên đám lúa đang chờ gặt
 
đồng đội thiếu nhau từng bữa cơm
những đêm luồn sâu vô ấp
ánh chớp lóa trên mái tôn hầm hập
giọt nước mắt mẹ mình vùi lẳng lặng trong tro
 
đều soi rõ các anh
soi rõ đến tận cùng
những cuộc đời đã trao cho
vùng cát này
không một lời mặc cả
 
TRÊN SÓNG ĐẤT
 
như nấm mọc sau đêm mưa
sau tiếng nổ xé khu dồn ngột ngạt
bỗng một sớm trên đồng hoang
đất mặn
hiện những túp lều xiêu vẹo ấm
hơi người
 
chỉ một căn hầm một cái cuốc con dao
và bếp lửa ông bà để lại
nhà trống vách nhà thường rộng cửa
nơi đêm đêm các con hay về cùng
ngọn gió
mẹ nấu nồi khoai chờ mấy đứa ăn
 
dưới ánh sao
các con đào cho mẹ già cái giếng
xuyên mấy tầng đất chua đất mặn
xuyên bao nhiêu chờ đợi lo âu
hãy uống nước này đựng
trong lòng nón
buổi trưa nồng chưa có bóng cây
cho mát mẻ chảy tràn xuống ngực
lưỡi cuốc lóe lên giữa nắng trời
 
những ngọn sóng ngược chiều xô xát mãi
vùng đất mặn của ta ơi!
 
gạt ra ngoài đám bọt bèo giặc giã
đối đầu biển mênh mông cuồng nộ
đất lầm lì chuyển động trong đêm
những cây giá toàn thân hóa đá
khi triều lên sóng gào giọng khàn khàn
trên bãi cát những con còng hoảng sợ
đó là giờ lao xao hàng dương non
bức thành xanh ngày mai ngăn gió cát
hát lên nhờ gió cát
sóng đất chìm từng đợt lấn ra khơi
 
những vỏ sò lăn lóc
con sao lấp lánh một mình
dội lên âm thanh ngàn đời
tiếng cuốc ải dưới trời trưa khô đục
trong bóng mát thiêng liêng
túp lều mẹ
suốt cuộc đời lấn biển thương đau
mẹ bền bỉ như cây vùng nước mặn
mọc hàng đầu giữ từng tấc phù sa
 
bồi đắp đến vô cùng mẹ ơi cho biển
không làm chúng con sợ hãi
những đứa trẻ lang thang hết tuổi thơ
trên bãi cát này
xếp đặt vỏ ốc vỏ sò thành thế giới
đào các dòng sông dựng các lâu đài
theo vòng lượn thảnh thơi
bầy chim biển
vốc cát sáng ngời chảy qua kẽ tay
 
chúng tôi lớn lên trong tiếng đập
xơ dừa
mẹ đan võng phơi bên rào bông bụt
như một dải mây vàng óng ả
cái dải mây kỳ ảo của riêng tôi
làm sao quên có thể nào từ bỏ
ngõ bông bụt này năm tháng
lún bàn chân
và lũ trẻ thốt mọc lên từ cát
cầm trên tay những ngọn lửa rực hồng
 
chạy hò reo!... ơi biển!…mẹ của
chúng con
những ngọn sóng bạc đầu trào dâng
và chìm lắng
cả niềm vui nỗi đau sức mạnh
của Người đều vô thủy vô chung
con sẽ hát thế nào khi đoàn thuyền
rời bến
phong ba ở ngoài kia không làm ai
mơ mộng
 
sau bao nhiêu chà xát
núi mòn trơ đá rồi
cây oằn mình nảy lộc
trên cánh đồng nóng sôi
 
những người bện dây dừa
những người đi cuốc ải
những người thợ đục đá
xây nhà, khắc mộ bia
người ra khơi đánh cá
xoắn chặt nhịp hò dô
người ở nhà vá lưới
thấp thỏm buổi động trời
 
và trẻ thơ cười khóc
và trẻ thơ chạy chơi
hát đồng ca trong lớp
hát đơn ca ngoài đời
bên máu người ngã xuống
nở căng những vồng khoai
 
những ngọn sóng màu xanh của đất
tràn qua các mộ bia
dây bí bò lan hoa nở vàng
cỏ mọc cho bò gặm cỏ
lốc cốc mõ khua nửa vạt nắng chiều
những ngọn đồi như bầy voi phủ phục
 
tôi đến đây cùng lúc với mùa xuân
những que chuyền chuyền xõa tung
trên cát
gió giật xoáy lồng ngực
sóng biển ơi đâu chỗ các em nằm
 
 
kìa những bàn chân trần
chạy trên mặt tấm gương
nhảy qua từng đợt sóng
trong chớp mắt bầy chim sà xuống
rồi vụt lên mất hút giữa tầng không
 
rưng rưng lúa chín ngoài đồng
gà gáy sáng khói bếp nồng mái tranh
tay liềm thoăn thoắt đưa nhanh
trên lưng người gặt trời xanh ùa về
từng bầy chim sẻ mải mê
tranh nhặt thóc rơi cùng lũ trẻ
và chốc lát cánh đồng quang quẻ
chỉ còn những chân rạ đứng tần ngần
 
chỉ còn hạt mầm nằm im trong vỏ
mà tôi mang theo như giấc ngủ trẻ thơ
chúng nó làm sao giết được
những hạt thóc vùi trong đất
lại hiện lên giữa những lưỡi cuốc cùn
trên lượn sóng phù sa mới đắp
trong ngọn gió cuối mùa cay nghiệt
cần vọt kêu kẽo kẹt suốt đêm dài
 
múc từng gàu nước tưới mạ khô
những giếng sâu lắm phen chừng
muốn cạn
tôi mới hiểu vì sao lúa chín
vì sao những bầy chim không bỏ được
nơi này
 
cái con chim chuyền bụi ớt thơ ngây
cây ớt mọc bên túp lều của mẹ
trái ớt cay cứ làm tôi nhớ mãi
bưng bát khoai chan với canh bầu
nghe pháo rít nổ cuối lùm dừa nước
trông mẹ thản nhiên ngồi tựa cửa
nhai trầu
 
túp lều tranh xiêu vẹo có gì đâu
mà ở đó phút giây thành chớp sáng
tôi nhận ra tức khắc con đường
 
rồi tôi theo cuộc hành quân của đất
xuyên ngọn sóng ngàn năm hóa thạch
làm một bông lúa chín một vồng khoai
làm cây sú neo mình trong nước mặn
thở toàn thân sức mạnh của con người
 
LỜI KÊU GỌI BÊN THÁP CANH
 
từ phía biển bay lên vầng trăng
từ phía làng bay lên đàn em nhỏ
trăng và trẻ thơ gặp nhau khoảng giữa
bầu trời
ở khoảng nào câu hát
trăng tròn ơi xuống đây chơi…
 
này trò chơi u này trò đuổi bắt
tất cả lại về tung tăng trên cát
và súng gỗ trên tay
là cái que nhặt được ban ngày
để khều vầng trăng như hái quả
 
các em ơi khi tôi trở về
hãy cho tôi giữa các em
cho tôi thấy mặt trăng bất ngờ như thế
và cát rừng rực trắng dưới chân
như ngọn lửa mùa thu gieo hạt
 
chúng ta đã lớn lên ở nơi này sẽ lớn
lên ở nơi này
những đứa con của đất và biển
yêu thương cả dấu chân còng
cánh chim âu từng bọt sóng
chân trời không giới hạn
những mái nhà nhấp nhô xáo động
hàng dương
 
em bé này đã che đạn cho tôi
từ buổi sáng tôi chưa về Sơn Mỹ
em bé này đã che đạn cho anh
dẫu suốt đời chỉ một lần anh cầu mong
che chở
em bé này đã che đạn cho chúng ta
mà ngực em ốm gầy non nớt thế
 
và chúng ta hồi sinh tất cả
Sơn Mỹ ơi!
 
hãy nắm tay nhau mãi mãi dưới
 mặt trời
cùng băng tới như dòng sông gặp biển
cùng vàng rực cánh đồng mùa lúa chín
bản đồng ca no ấm của mọi người
 
hãy tạc vào khoảng không
những âm thanh mười năm còn gởi lại
sắc và mảnh như lá lúa
trong như lòng giếng thủy chung
   vùng cát
trầm đục như triều lên
 
rằng tất cả chúng ta còn sống!
 
bao nhiêu người đào mương chống hạn
bao nhiêu người đắp đê ngăn
nước mặn
bao nhiêu đứa trẻ mới sinh
mùa xuân này
những chồi non ủ trong tã lót
căn nhà mới mùi vôi mùi sữa
tiếng oe oe báo hiệu cuộc đời
tiếng xé rít những hành tinh phiêu bạt
tiếng bò kêu yên ổn trên đồi
 
các em bé nhặt về những giỏ
phân trâu
bón cho vườn rau cải
bà cụ Đốc ngồi sàng nia gạo
cháu Oanh mười hai tuổi đến trường
vết sẹo còn ở chân
 
những người du kích lại về đi cày
lại theo thuyền ra khơi đánh cá
ngang dọc suốt thềm biển cả
nhịp hố rị bừng sôi mẻ lưới cuối ngày
 
người bạn tôi đã mất một cánh tay
vùi trong lòng địa đạo
mà địa đạo cũng không tìm thấy nữa
đã mười năm…
 
anh bây giờ thành một giáo viên
lên lớp cho các em về quả đất tròn
quả đất không phút giây ngừng nghỉ
về những ngôi sao mắt thường
khó thấy
và nước biển vì đâu lại mặn
có những bờ bến nào trên thế giới
giống bãi cát làng mình chi chít dấu
chân còng
có những cánh đồng nào trên thế giới
thảm lúa vàng trải bất tận cho trẻ con
nơi biển xanh là mặt gương trong
bơi chầm chậm
những con tàu bầy thiên nga trắng
 
các em ơi khi tôi trở về
hãy cho tôi giữa các em
ăn bát cơm khoai thấm nhiều vất vả
thả lên trời những giấc mơ bằng gió
lớn cùng bông lúa ngậm sữa hoi hoi
thở lẫn mùi hoa dại
đi bắt chuột câu ếch ngoài đồng
dội vang với rừng dương
tiếng chúng ta làm khoảng trời
trong lại
 
vào buổi sáng tình cờ
như cầu vồng bắc ngang cơn mưa
chúng ta gặp bầy chim sẻ
gặp câu hát ru nghèn nghẹn của bà
gặp những tấm lòng chẳng thể phôi pha
dù mấy mươi năm đằng đẵng
những cuộc đời như sóng
lớp lớp lặng chìm lớp lớp trào lên
 
và tất cả lại ngân vang
bên tháp canh trước con đường
giữa hàng hàng mộ bia
những nén hương cháy trong gió cát
 
bao giờ Sơn Mỹ ơi
chỉ còn mắt các em
chỉ còn tiếng các em ngự trị
ta bắt gặp mùa xuân từ mọi phía
chim chóc về làm tổ trên ngọn dừa
con tắc kè kêu nắng kêu mưa
những củ khoai cựa mình nứt đất
đêm gió trở mẹ già thức giấc
lắng nghe buồng chuối chín sau hè
 
suốt cuộc đời có gieo có gặt
rồi ta quen đường hạt giống đi về
dấu chân ta in mờ trên cỏ ướt
sẽ hòa tan trong ánh mặt trời
và mãi mãi mặt trời tỏa sáng
cả mộ bia sóng biển tiếng trẻ cười
 
những âm thanh nhiều năm vùi
đất cát
sẽ mọc lên bất chợt giữa ban ngày
đồng một lúc rừng dương căng
ngực hát
biển ầm vang ngọn lửa xanh chói ngời
bao con thuyền dập dồi trên lửa ấy
những con thuyền như thể đúc
bằng hơi
ngàn mẻ lưới thả sâu trong lòng biển
để kéo về chiều bến cá đông vui
và ngọn lửa chia đều cho mỗi bếp
mùi cá nướng thơm gió rộng rãi
chào mời
 
Sơn Mỹ ơi
khi về đây tôi được thành trẻ nhỏ
được nhìn thấy mặt trời treo trên cỏ
thấy chim sáo mỏ vàng ấp trứng bên
tháp canh
dấu chân sóng nô đùa với gió
tôi nhập cùng các em chạy dọc bãi
xương rồng
 
lại bắt gặp chân trời ngay trên cát
cả người tôi hòa trong biển vô cùng…
 
Sơn Mỹ, tháng ba năm bảy sáu(1976)
Đà Nẵng, tháng một năm bảy tám(1978)
 

                                                                                                                   Thanh Thảo

 
 

Các bài khác:
· Trò chuyện với nhà văn Nguyễn Đình Chính VỀ MỘT LỚP NGƯỜI VIẾT VĂN TRẺ
· ĐÔNG NHƯ QUÂN NGUYÊN
· Thanh Thảo - thơ - 123
· “Gió gọi” Nguyễn Khoa Điềm
· THẦY THUỐC VÀ QUẢN LÝ THẦY THUỐC
· “Ngày thơ” tại Quảng Ngãi: “Tổ quốc và Thơ”-một Ngày Thơ lạ mà thân yêu
· DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ XIN MỜI BẠN!
· CÁI CỚ CHO TÔI VỀ QUẢNG NGÃI (Hỏi chuyện nhà văn Nguyễn Đình Chính)
· THƠ CŨNG CẦN HỘ KHẨU
· TỔ QUỐC VÀ THƠ
· TỔ QUỐC VÀ THƠ – MỘT “NGÀY THƠ” LẠ
· NÚI ẤN NÓI RIÊNG VÀ CỦA NON SÔNG VIỆT
· THƠ TỰ BẢN THÂN NÓ LÀ NGUY HIỂM

 

  
Gia đình Bích Khê   

Warning: Unknown: open(/tmp/sess_6pvr61664arbp0gcm1ctqdfhs4, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/tmp) in Unknown on line 0