DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
GIỚI THIỆU CHÙM THƠ CỦA TRẦN THỊ CỔ TÍCH

Ai cũng nói Hương giang trầm lắng, êm chảy vì ít thác ghềnh. Nhưng tôi thấy êm lắng chỉ là bề mặt nước sông. Còn dưới đáy sông kia, Hương giang cuộn xoáy. Mà ở đời khi sự ‘náo động lòng’, ‘ẩn uất lòng’ (cứ cho là của sông đi!) không thể thể hiện được ra bên ngoài (bề mặt) mà ráng ủ bên trong, dưới tận lòng sâu thì dữ dội vô cùng. Có phải vì thế mà sáng sớm mặt Hương giang thường phủ đầy sương khiến Tràng Tiền chỉ còn thấp thoáng như một nét mày u ẩn (cái hơi nước ẩn uất lén bốc lên trong đêm để khỏi ai nhìn thấy sau một ngày chịu đựng nhục nhằn – Huế mà)? Nhìn sương phủ cầu Tràng Tiền, nhà thơ cho đó là màu sương lãng mạn (Mờ sương duyên dáng Tràng Tiền/ Nét mi cong gương mặt hiền Cố đô - MBA), nhưng biết chừng đâu đó là cái hơi ngùn ngụt bốc lên từ một nỗi nén chịu đến đớn đau! Tôi nghĩ thơ sẽ giải mã những tín niệm hoài nghi ấy, vì thơ thường nói thật, không giấu diếm. Thật mới hay, mới chính là mình.

Đọc thơ Trần Thị Cổ Tích không hiểu vì sao tôi cứ miên man nghĩ về con “sông thơm” ấy. Tôi hoài nghi. Tôi đã hỏi. Và tôi đã được trả lời: “Trần Thị Cổ Tích tên thật là Trần Thị Trầm, quê quán: Huế. Sinh trưởng ở Quảng Ngãi”... Phải chăng do sự tác động của khí chất Quảng mà thơ chị tự nhiên hơn khi thổ lộ những kiềm nén mà người Huế thường ít nói vì sự tế nhị, âm thầm của xứ mưa rơi?...Và tôi đã mượn thơ TTCT để giải mã những ‘ẩn uất’ mà tôi đã mạo muội nói trên (Người Huế có ai giận tôi thì cũng mong thứ tha cho cái thằng dân 'Quảng Nôm' hay ưa nói thẳng).

Trong chùm thơ 6 bài tôi chọn ở đây chỉ duy có 1 bài cuối cùng là còn âm hưởng của cái tên “Trầm” của TTCT. “Trầm” thì rất Huế rồi, nhưng Cổ Tích thì rõ ràng là xưa hơn Huế nữa. Chỉ có những người thơ dám trải thật lòng mình ra trang giấy sau khi cảm nhận “chín rục” nỗi đời thì mới đạt những câu thơ “Ngộ” mà theo tôi là một bài “Chánh Ngộ”: Thôi/ Không còn chỗ đi về// Ngồi đây với cỏ/ Bên lề nhân gian// Long lanh giọt giọt chuông vàng// Gội cho sạch/ Hết gian nan cuộc người". Bài Lục bát chỉ vẻn vẹn có  2 cặp 4 câu được chủ định cắt thành 7 dòng thơ mà gom cả hết cái “cuộc người” giữa một cuộc rộng lớn nhân gian “không chỗ đi về”. Nhưng thơ đã về được để “ngồi với cỏ” để nghe (không phải nghe âm thanh mà cảm nhận) “giọt giọt chuông vàng” thì ngộ đến là đốn ngộ.

Còn lại là những vần thơ “thoát hơi sương” của những kiềm nén dưới lòng sâu bùng lên như một sự giải tỏa/giải thoát với những “Trăng mật xuân”, “Lảo đảo Túy vân” cuộn sóng, ngả nghiêng bởi sự bùng dậy mãnh liệt của những hỏi đòi đầy tính nhân văn thoát ra khỏi cái bề mặt lừa người bằng sự êm đềm, suông chảy: “Này xống áo này dép giày này mũ nón/ Hãy tung vào một xó”. Vứt hết, tung hê để lao vào một “trăng mật” ngất ngây cùng sự hòa điệu của “ham hố xuân, khát vọng xuân”: “Đêm huyền diệu đêm chơi vơi đêm ngạt ngào hương xuân ngây ngất/ Ta ngã vào xuân quyện vào xuân bay lên bay lên đỉnh trời bát ngát/ Nước bềnh bồng mây bềnh bồng gió mơn man lời hoa dìu dặt”… Những câu thơ trải dài, trút bỏ “xống áo” buột ràng, mở lòng ra, bay bổng lên trong ngây ngất “chơi vơi”, “bay lên đỉnh trời”, “bồng bềnh mây gió”, “mơn man dìu dặt”... Bao năm kìm nén dưới đáy sâu lòng mình, nên chỉ cần 5 phút chia tay khi con tàu sắp chuyển mình, ở “toa số 9”, họ “vẫn  kịp” làm tất cả cho sự trọn vẹn của những hỏi đòi ở một cuộc chia tay. Thỏa thuê mà không đánh mất; vẫn giữ trong nhau, “vẫy vùng trong mắt nhau” khi bóng người dần khuất: “Vẫn còn kịp cài nụ hôn lên tóc/ Và kịp thấy/ Trong đáy mắt nhau/ Những giọt lệ vẫy vùng”. Nước vẫy vùng dưới đáy sông sâu chính là “Những giọt lệ vẫy vùng trong đáy mắt” nhau. Với TTCT, hồn tưởng đã chết theo tháng năm kiềm nén để con tim lạnh trắng, thì chính thơ đã đến vỗ về, cứu rỗi để bật lên những dòng thơ vừa lắng đọng thâm trầm vừa cháy bỏng khát khao: “Thất thểu lề đời/ Tôi đi/ Hoàng hôn thăm thẳm/ Tìm lời ru/ Vỗ về/ Con tim trắng”. BK.org xin giới thiệu chùm thơ 6 bài của Trần Thị Cổ Tích (Mai Bá Ấn)

 

 (Trần Thị Cổ Tích - bên phải và bạn cũ)

TRĂNG MẬT XUÂN

 

Này xống áo này dép giày này mũ nón

Hãy tung vào một xó

Ta và xuân

Nguyên thủy rạng ngời

 

Đêm huyền diệu đêm chơi vơi đêm ngạt ngào hương xuân ngây ngất

Ta ngã vào xuân quyện vào xuân bay lên bay lên đỉnh trời bát ngát

Nước bềnh bồng mây bềnh bồng gió mơn man lời hoa dìu dặt

Ngực biển phập phồng phả làn hơi ấm

Ngàn cây run run bật nảy chồi xuân

 

Xuân hỡi xuân ,xuân tràn trề mật ngọt

Em, em ơi! Uống cạn môi mềm

Xuân của đất của trời là mãi mãi

Còn xuân đời có trở lại không em?

 

KỊP

 

Đã dặn nhau

Đừng đưa tiễn

Tàu còn năm phút rời ga

Sao cứ đăm đăm về một phía

Cửa toa số 9

Không anh

 

Tàu còn bốn phút

Gió lùa cửa toa số 9

Thời gian căng dài khắc khoải

Vội chi tàu ơi

 

Còn ba phút

Lao vào

Mớ tóc lòa xòa

Đôi mắt kiếm tìm

Thảng thốt

Nắng ga trưa dìu dịu mơ màng

 

Vẫn còn kịp mỉm cười

Vẫn còn kịp siết tay

Vẫn còn kịp cài nụ hôn lên tóc

Và kịp thấy

Trong đáy mắt nhau

Những giọt lệ vẫy vùng

 

 

LẢO ĐẢO TÚY VÂN

 

 

Túy vân Túy vân

Hồn mây lảo đảo

Nhỏ giọt rượu đào

Choáng váng hồn ta

 

Ngời ngợi trăng xưa

Thức cùng cát trắng

Biển hát ru người

Lời ru xa vắng

Biển gió hôn người

Nụ hôn thầm lặng

Sóng bạc trăng vàng

Mênh mang mênh mang…

 

Ta người bỏ cuộc

Quên mất một người

Nhìn theo không nói

Mây cuồn cuộn trôi

 

Một thời thanh xuân

Một trời hoài bão

Vòng đời cuốn xoay

Ngồi ôm mộng ảo

 

Một chiều

Dạo sân trường cũ

Giật mình

Gặp lại túy vân xưa

 

Túy vân Túy vân

Sương nhuốm mái đầu

Hồn mây còn ngấm

Rượu đào năm nao…

 

Ta người có lỗi

Ngóng theo một người

Lời kinh sám hối

Điêu tàn trên môi

 

 

MỘT BÓNG

 

Tấp tễnh đường đời

Tôi đi

Thét gào gió

Não nùng mưa

Cung đàn xưa

Lặng ngắt

Cánh buồm thơ

Khao khát biển hẹn thề

 

Thất thểu lề đời

Tôi đi

Hoàng hôn thăm thẳm

Tìm lời ru

Vỗ về

Con tim trắng

 

Có còn không

Đóm lửa xa thắc thỏm

Góc vườn xuân

Ai thắp?

Đợi tôi về?

 

 

 

VÀ… TÔI HIỂU

 

Cái gã ba lơn ngày ấy

Giờ ra chơi nào cũng gọi tên tôi

Để rồi nhận lại

Cái nguýt dài

Rất chảnh

 

Dòng đời bon nhanh

Mỗi người một cảnh

Gã lại gọi ngày gọi đêm

Gọi mưa gọi nắng

Gọi khi đời bầm dập

Gọi khi lòng đớn đau

 

Gọi lâu đến thế mà tôi không nghe

Đến khi nghe rồi sao tôi không hiểu

Trời đất ơi!

Gã dấu tình yêu ở đâu kỹ thế?

Ba mấy năm rồi vẫn trong trẻo tinh khôi

 

Chiều nay gã lại gọi tên tôi

Giữa những dòng thơ

Và…tôi hiểu…

 

NGỘ

 

Thôi

Không còn chỗ đi về

Ngồi đây với cỏ

Bên lề nhân gian

Long lanh giọt giọt chuông vàng

Gội cho sạch

Hết gian nan cuộc người

    

Trần thị Cổ Tích

 

Các bài khác:
· THƠ: GIẢI MÃ CHO BẢN SẮC, TỰ DO VÀ TOÀN CẦU HÓA
· CHUYỆN ÍT BIẾT VỀ NHÀ VĂN ĐẦU TIÊN DỊCH 'TRUYỆN KIỀU' SANG TIẾNG NHẬT
· NGUYỄN BẢN - NHÀ VĂN Ở ẨN
· CHIÊU TUYẾT CHO NÀNG HOẠN THƯ
· CÁCH MẠNG THƠ VÀ “NHỮNG DI CẢO TỐI” CỦA VŨ ANH VŨ
· VŨNG TÀU CÓ ÔNG-SÔNG-QUÊ
· VŨ HOÀNG CHƯƠNG - SÀI GÒN RONG CHƠI KÝ
· GIỚI THIỆU CHÙM THƠ CỦA ĐẶNG HUY VĂN
· THẾ HỆ CÁC NHÀ THƠ SAU 1975 - MỘT HÀNH TRÌNH THƠ VIỆT
· THƠ ĐỒNG ĐỨC BỐN VÀ MAI VĂN PHẤN, TRONG CÁI NHÌN ĐỘNG
· VIẾT BÊN MỘ CHỊ ĐẶNG THÙY TRÂM
· NGUYỄN KHOA ĐIỀM: 'GIỜ CHỈ CÒN CHƯỜNG MẶT RA TRONG THƠ'
· BÙI GIÁNG CÓ THỰC SỰ LÀM THƠ?
· MỘT GÓC NHÌN XUÂN DIỆU
· NÀNG THƠ DẬY THÌ & CƠN ĐÓI ĐƯƠNG ĐẠI
· NÔNG DÂN ĐOÀN VĂN VƯƠN LÀ BẠN CỦA NHÀ THƠ NGUYỄN DUY
· CUỘC CHẬY TIẾP SỨC LỊCH SỬ (ĐẶNG THÂN NHÌN TỪ NGUYỄN HUY THIỆP)
· THỜI THƠ MỚI BÀN VỀ THƠ MỚI
· NGUYỄN KHẢI VÀ SỰ ĐỔI MỚI VỀ QUAN NIỆM CON NGƯỜI TRONG 'MỘT NGƯỜI HÀ NỘI'
· AI ĐÃ KHIÊN DOSTOEVSKY 'QUỲ XUỐNG VÀ HÔN LÊN ĐÔI CHÂN'?

 

  
Gia đình Bích Khê