DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG VIẾT BẰNG… MIỆNG

                                                 thanh thảo

Sau lần bị  tai biến rất nặng vào năm 1998, đã 12 năm nay nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường không thể tự đi lại được. Anh nói năng cũng rất khó khăn, còn viết thì…chịu, do tay anh bị liệt. Có người nói: sao anh Tường không tập viết bằng…chân ? Nói thật, muốn tập viết bằng chân như Nguyễn Ngọc Ký thì phải tập từ nhỏ, chứ khi đã lớn tuổi như anh Tường mới bị tai nạn thì làm sao tập viết bằng chân được! Chưa kể, chân anh cũng cử động hết sức khó, gần như bị liệt hẳn. Vậy mà, Tết năm nào cứ giở báo Tết ra là gặp…Hoàng Phủ Ngọc Tường. Có năm, anh viết tới ngót 10 bài báo Xuân, bài nào cũng hay, và đặc biệt, bài nào cũng…dài. Viết hay đã khó, viết vừa hay vừa dài còn khó hơn. Lại viết trong hoàn cảnh như anh Tường, thì vô vàn khó. Anh Tường làm thế nào để có thể sản xuất từng ấy bài báo Xuân? Có lần tôi hỏi chị Mỹ Dạ-vợ anh Tường-thì được chị cho biết, sinh thời, bà mẹ chị Dạ, là mẹ vợ anh Tường, vốn là người có học, chữ bà viết rất đẹp. Bà lại là người mẹ chồng hiếm có khi chăm sóc cho con rễ với một sự tận tụy và một tình cảm mà ta phải ngỡ ngàng khi biết được.

Vậy là, dù phải nằm một chỗ, nhưng đầu óc còn rất tỉnh táo và nhạy bén, nên anh Tường rất có nhu cầu…viết. Như hồi khỏe mạnh anh vừa có nhu cầu viết vừa có nhu cầu…nói. Bạn bè vẫn bảo nhau, anh Tường sở dĩ bị tai biến vì anh chỉ nhậu rượu với món…nói. Anh gần như rất ít khi đụng đũa tới mồi nhậu, dù là sơn hào hải vị. Với anh Tường, nhậu với món…nói là…đã nhất, sướng nhất! Thì tại sao, bây giờ không còn khả năng nhậu nữa, anh lại không phát huy cái “món nói” đặc sản này cho những bài viết của mình? Dù nói chậm và hơi khó nghe, nhưng anh Tường vẫn còn nói được. Vậy là, bà “mệ”-mẹ vợ anh xung phong nhận phần viết lại từng câu anh con rễ “phán”. Nói cho vui, chứ anh Tường cứ chậm rãi đọc từng câu cho bà mẹ vợ-một thư ký kỳ diệu-ghi chép lại. Cứ ghi được một đoạn, bà mệ lại đọc cho con rễ nghe để thêm bớt hoặc nếu anh Tường “OK” thì lại đọc tiếp, chép tiếp. Chữ viết của bà mệ đẹp không thể tả, nên bài viết cứ tự dưng sáng trưng lên, anh Tường tha hồ xem lại và nếu muốn thêm bớt gì thì nói với mệ, sẽ được đáp ứng ngay lập tức. Cứ thế, con đọc, mẹ ghi, ngày này qua ngày khác, Hoàng Phủ Ngọc Tường vẫn đều đặn xuất hiện trên các trang báo mỗi dịp Xuân về. Bà mệ nói, công ghi chép của bà cũng phải được tính phần trăm trong nhuận bút mà anh con rễ kiếm được. Cụ thể là bao nhiêu phần trăm thì chị Dạ không tiết lộ, nhưng cũng đủ cho bà mệ trầu thuốc. Tôi thì nghĩ, qua nhiều năm ghi chép các bài bút ký tùy bút của anh con rễ, bà mệ vợ hoàn toàn có thể đứng vào hàng ngũ các nhà văn! Chỉ tiếc, mệ qua đời trước khi có thể nhận tấm bằng “cửu phẩm văn giai” (hội viên Hội nhà văn). Đúng là một cái duyên viết kỳ lạ, một sự hợp tác kỳ lạ trong sáng tạo chưa từng có tại Việt Nam, cuộc hợp tác lao động giữa bà mẹ vợ và anh con rễ. Kết quả thật thuyệt vời: đọc những bài viết của Hoàng Phủ Ngọc Tường, không ai nghĩ anh đã bị tai biến nặng. Những bài viết vừa bay bướm vừa sắc sảo, rất nhân văn mà cũng đầy sử liệu. Viết những bài như thế khi khỏe mạnh đã là khó, huống chi phải viết trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn như anh Tường đã viết. Hai năm nay, bà mệ vô cùng yêu quí của vợ chồng Hoàng Phủ-Mỹ Dạ đã biệt trần gian. Nhưng Tết này, giở báo Thanh Niên, tôi vẫn đọc được bài viết của Hoàng Phủ Ngọc Tường nhan đề “Kẻ sĩ”-một bài viết rất hay. Chắc chắn, chị Mỹ Dạ đã ngồi vào vị trí thư ký thay mệ mình, dù chữ viết không sánh bằng chữ viết của mệ, nhưng sự kiên nhẫn thì sánh được.  

 

Kỳ tới:  Phùng Quán...sát quán

 

Các bài khác:
· CHUYỆN VỀ MỘT NỮ NHÀ THƠ CẦM TINH CON CỌP
· TẾT Ở RỪNG
· PHAN TỨ… KỸ
· CÂU ĐỐI CỤ NGUYỄN KHUYẾN TẶNG NHỮNG NGƯỜI MỚI GIÀU
· ĐỖ CHU… NÓI
· NẰM MƠ PHỎNG VẤN BÙI XUÂN PHÁI
· CHUYỆN TU TỪ CỦA XUÂN DIỆU
· LÂM THỊ MỸ DẠ…HÁT
· ĐOÀN GIỎI…CHỌC
· NGUYỄN ĐÌNH THI - NHÌN LẠI TỪ HÔM NAY
· CÁI CHẾT CỦA CHỦ NGHĨA HẬU HIÊN ĐẠI VÀ... XA HƠN
· NĂM 2010 VÀ… TÔI
· NHÀ VĂN TRANG THẾ HY… CÂU
· NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG ÁNH SÁNG VÀ BÓNG TỐI TRONG "CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ' VÀ 'HAI ĐỨA TRẺ'
· THI SĨ 'ĐIÊN' QUÁ CỐ ĐOẠT GIẢI THƠ 'BÁCH VIỆT'
· PHẠM HỔ… LÀNH
· CÁI TẾT BUỒN NHẤT CỦA NHÀ VĂN LÊ LỰU
· “ CÁI GỐC” CỦA NGUYỄN THÀNH LONG
· THƠ TÂN HÌNH THỨC CỦA NGUYỄN ĐÌNH CHÍNH
· CUỘC MƯU SINH LÂM LY CHỮ NGHĨA

 

  
Gia đình Bích Khê