DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
NHỮNG BÀI HÁT NGA

                                                     thanh thảo

 Hôm qua, không chỉ nước Nga, mà gần như cả nhân loại  đã kỷ niệm 65 năm ngày Hồng quân Liên Xô chiến thắng phát-xít Đức, cứu nhân loại thoát khỏi họa diệt chủng trên diện rộng. Gần 30 triệu người xô-viết đã hy sinh trong cuộc chiến tranh chỉ diễn ra có 4 năm. Đó là sự hy sinh khủng khiếp. Nhưng nếu ta nhớ lại, bao nhiêu triệu người trên thế giới đã bị phát xít Đức, phát xít Nhật đưa vào lò thiêu người, bị hành hạ cho tới chết, bị thủ tiêu hàng loạt, ta sẽ thấy mục đích vĩ đại của sự hy sinh kia. Đã có rất nhiều bài hát Nga, hồi đó gọi là “bài hát Liên Xô” ra đời trong cuộc chiến tranh Vệ quốc chống phát xít, và ra đời sau khi kết thúc chiến tranh. Những bài hát ấy đã bằng nhiều con đường, nhiều cách phổ biến khác nhau để tới với hàng triệu người Việt Nam, đặc biệt là tới với những người lính miền Bắc Việt Nam rời ghế nhà trường cầm súng ra trận. Họ đã mang theo trong hành trang, trong trí nhớ của mình những bài hát Nga vừa đằm thắm trữ tình vừa hùng tráng bi thương vào thẳng các mặt trận miền Nam. Và tới năm 1972, khi miền Bắc “tổng động viên”, thì những bài hát Nga đã âm vang trong các chiến hào từ Quảng Trị tới mũi Cà Mau, theo chân những chàng trai “lính Bắc” trẻ trung, hồn nhiên, có học và sẵn sàng hy sinh. Ngày đó, từ chiến trường Nam Bộ, tôi vẫn còn nhớ, cứ mỗi lần mấy anh em thân thiết chúng tôi gặp nhau, dù giữa đường ra trận hay giữa những cánh rừng bom B52 cày xới, thì những bài hát Nga lại vang lên. Dĩ nhiên, chúng tôi hát rất nhiều bài hát Việt, bây giờ các bạn trẻ gọi là “nhạc Đỏ”, hát cả những ca khúc của các nhạc sĩ Sài Gòn đầy buồn thương. Nhưng, nhiều hơn cả, thật lạ lùng, chúng tôi hát những bài hát Nga. Có những bài chúng tôi thuộc lời Nga, có những bài chúng tôi chỉ thuộc lời Việt. Nhưng dù được cất lên với ngôn ngữ nào, thì âm nhạc những bài hát Nga ấy đã chiếm lĩnh chúng tôi hoàn toàn. Chúng tôi say sưa hát, dù chỉ gặp nhau trong một giờ hay thậm chí nửa giờ. Vì sao, âm nhạc, lại là âm nhạc Nga, có thể chiếm chỗ đến như thế trong tâm hồn những người lính trẻ chúng tôi ? Bây giờ nghĩ lại, hình như chính những nỗi niềm vừa mang tinh thần công dân vừa mang tính cá nhân thấm đẫm trong những bài hát Nga ấy đã chinh phục chúng tôi. Chúng tôi ra trận, nhưng chúng tôi là những con người, chứ không phải những cái máy. Mà con người thì có tình cảm, thậm chí có những tình cảm hơi bi thương, tại sao không chứ ? Những bài hát Nga khiến chúng tôi cảm nhận được chiến tranh là nỗi bất hạnh lớn đến thế nào đối với mỗi con người, cùng là với cả nhân loại. Nhưng lại có “cuộc chiến tranh thần thánh” khi con người đứng lên bảo vệ quê hương mình, tổ quốc mình, ngôi nhà mình, những người thân yêu của mình. Khi đó với họ, chiến tranh vệ quốc, sự hy sinh là điều họ sẵn sàng chấp nhận. Những giai điệu tha thiết của những bài hát Nga, nơi “tâm hồn Nga” được bộc lộ mãnh liệt nhất, đã “kết nối” được với tâm hồn những người lính trẻ Việt Nam. Âm nhạc là của con người, của toàn nhân loại. Đúng như thế! Nhưng âm nhạc ấy chỉ đi vào lòng người khi nó nói lên, hát lên được số phận con người, nhất là số phận con người trong chiến tranh, trong nghịch cảnh, kể cả trong thảm cảnh.     

 

Các bài khác:
· ĐỖ MINH TUẤN… CÃI
· HOÀNG CẦM - GÃ PHÙ DU KINH BẮC
· THI SĨ HOÀNG CẦM QUAY VỀ LÃNG ĐÃNG BẾN SÔNG XA
· “CỤ” ĐỒNG, BẠN TÔI
· THẦY HOÀNG NHƯ MAI… ĐỌC THƠ
· HOÀNG CẦM... VỀ KINH BẮC
· HOÀNG CẦM RA ĐI, MỘT-THẾ-GIỚI-THƠ CÒN LẠI
· CHA ĐẺ CỦA VĂN HỌC VIỄN TƯỞNG VIỆT NAM
· MỐI DUYÊN THI CA XUÂN DIỆU - TRẦN ĐĂNG KHOA
· NGUYỄN QUANG LẬP… HÁT
· NHỚ HÒA VANG
· NGƯỜI MỸ NGHĨ GÌ VỀ 'NỖI BUỒN CHIẾN TRANH'?
· TRÀ GIANG…VẼ
· ĐỖ LAI THÚY VÀ PHÊ BÌNH THI PHÁP HỌC
· NỀN VĂN HỌC RA ĐỜI TRONG LỬA ĐẠN
· NGƯỜI LÍNH-CÁCH NHÌN PHƯƠNG ĐÔNG VÀ DĂM BA NỤ CƯỜI U-MUA
· SÀI GÒN, THÁNG 5 - 1975
· NHÀ THƠ YẾN LAN…TRUNG ẨN
· BÀI THƠ MỚI VỀ ĐẶNG THÙY TRÂM
· BÙI GIÁNG… BÓI TOÁN

 

  
Gia đình Bích Khê