DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
VỀ TẬP THƠ 'CHẠM BÓNG' CỦA ĐINH TẤN PHƯỚC

 CUỘC SỐNG TINH KHÔI
 

 Tập thơ “Chạm bóng” (Giải thưởng của Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam năm 2009) của Đinh Tấn Phước có 39 bài thơ, tạo nên một phong cách riêng, không theo những lối mòn thơ cũ. Thơ Đinh Tấn Phước chan chứa tình yêu quê hương, đất nước, con người, gia đình, bè bạn.. Tình yêu đó được khơi dậy từ làng quê, mái rạ, tiếng chim, ngọn gió, hình bóng người cha, người mẹ tảo tần, người vợ thủy chung….Nhiều tứ thơ lạ, lời thơ nhẹ nhàng, dung dị và gần gũi khiến người đọc dễ đồng cảm, chia sẻ cùng anh.

 

Không gian, thời gian và cảm xúc trong thơ anh là bức tranh tươi sáng. Buổi sáng ngập tràn nắng gió, hoa vàng, hương ổi, tiếng chim hót vang lừng; buổi chiều lung linh sương khói; ban đêm ngời sáng trăng sao hoặc lấp lánh ánh đom đóm dịu dàng: “Ở đây trời có gió nồm/ Chiều lên biển sóng sao Hôm sáng ngời/ Anh còn câu hát thảnh thơi/ Gửi con én mộng bay vời giữa xuân(Gửi). Đinh Tấn Phước thường sử dụng những cụm từ: nỗi buồn trong vắt, đêm tinh khiết, nắng trắng bờ sông, kỷ niệm xanh,…là những hình ảnh dịu dàng dễ gây xúc cảm đối với người đọc. Tình yêu của anh đẹp và mãnh liệt: “Lửa tình yêu cháy lên thành trăng/ Anh đã chết với trăng đầy sân mộ” (Trăng Quy Nhơn).

Thơ Đinh Tấn Phước sâu lắng niềm ưu tư về con người, về thời gian và cuộc đời, kể cả những nỗi buồn, niềm đau, chia xa, sự sống và cái chết … vẫn được anh viết ra nhẹ nhừng với gam màu tươi sáng, lãng mạn, không hề bi lụy nên người đọc có được cảm giác bình yên. Có một niềm đau của cuộc tình tan vỡ để lại cho anh vết sẹo, mà anh xem đó là vết sẹo đẹp: “Vết sẹo màu son còn nguyên trên ngực trái” (Bóng chân cầu). Đến như cái chết là bi kịch của con người anh cũng xem nhẹ nhàng như đi vào nẻo chơi: “Đêm nay ngủ với mộ bia/ Chợt nghe như đã xa lìa thế gian/ Cờ cao lọng dựng hàng hàng/ Ru ta giấc mộng thiên đàng nẻo chơi (Nẻo chơi). Phải chăng những tháng năm cuộc đời đã cho anh sự tỉnh ngộ cần thiết để tình yêu cuộc sống chắp cho anh đôi cánh hồng nhẹ nhàng vượt lên trên những vướng bận muộn phiền thường tình để sống tươi vui bằng một tâm hồn thơ vừa trong sáng vừa sâu lắng đến vậy!

Gấp tập thơ lại, ta vẫn còn nghe dư âm một giọng thơ Đinh Tấn Phước thiết tha yêu cuộc sống tươi đẹp quanh mình: “Em mơ một áng mây xanh/ Vườn hoa đào sẽ dỗ dành giấc tiên/ Trong tay còn chút bình yên/ Cuộc vui ta gửi vào miền đầy hương” (Về Nhật Tảo).

Tôi thực sự ngạc nhiên khi biết tác giả “Chạm Bóng” là một tiến sĩ toán, nguyên là Phó Hiệu trưởng trường THPT huyên Lê Khiết Quảng Ngãi, từng công tác trên các lĩnh vực nghiên cứu khoa học kỹ thuật, quản lý, kinh doanh thuộc Ngành Hàng không Việt Nam. Đây là tập thơ thứ hai của Đinh Tấn Phước sau tập “Gió Mùa” (NXB Hội Nhà văn ) được nhiều bạn đọc đón nhận.

Ngô Bảy

 

ĐINH TẤN PHƯỚC

Chạm vào bóng mình thấy bóng vẫn thức

Đinh Tấn Phước là một người rất trung thực. Trong cuộc sống, anh không hề chịu nổi sự giả trá đầy ngụy tín, sự lừa lọc và những thói hư tật xấu tham ô đồi bại. Và hầu như suốt đời của một công dân, anh luôn chống đối tất cả sự xấu xa đê hèn mà mình phải đối mặt. Có những lúc anh phải trả giá cho sự trung thực và lòng dũng cảm. Nhưng anh luôn nuôi dưỡng một niềm tin kiên định và tuyệt đối vào những điều tốt đẹp để vượt qua tất cả. Câu ngạn ngữ của văn học Pháp rất ư là cũ Le style est l’homme nhưng đối với Phước thì hoàn toàn hợp lý. Thơ cũng như người, cũng thế tôi độc hành/khập khềnh gió bụi…Hỡi trụ đá/chống trời/Ganesa (Điệu Chăm).

Anh lãng du qua cuộc đời bằng nỗi cô đơn sâu thẳm nhưng vẫn tự mình nhắn nhủ như một thiên chức là trụ đá chống trời, ngẩng cao đầu mà bước tới, không thể khác đi được. Những uất nghẹn đắng cay gặp phải trong đời riêng bật dậy trong thơ Phước là nỗi suy tưởng trầm sâu nội cảm đầy nhức buốt. Trước những di tích, công trình kiến trúc lịch sử vĩ đại như Thiên An Môn, nhà thơ bỗng trở mình với khoảnh khắc vong thân đốn ngộ Chắp tay/ một tiếng Di Đà/ Về xin khổ hạnh/ ta bà/ chốn tu. Khổ thơ kết trong bài Thiên An Môn xoay trở một cách lạ lùng, có lẽ chỉ có thơ bằng hàm súc của sự nén lại nỗi trầm tư để đẩy ý thơ về một phía khác, phía của nhân sinh tự cổ để giải thoát, để chiêm nghiệm, bằng ý thức phản tỉnh quay về nơi chốn nương thân.

Kẻ độc hành bị ám ảnh bởi nổi buồn nhân thế nhìn ánh trăng thơ mộng của trời đất cũng ngậm ngùi xa xót giữa chân – giả, hư – thực, ngoài – trong Xẻ đôi vầng trăng/ mặt ngoài trăng thật/ trong chỉ đá thôi/ không có đá lấy gì làm trăng thật/ giữa bời bời…/vẫn khác đá của trăng (Trăng).

               Cũng thế, đôi khi trong cuộc viễn hành, dừng chân lại đâu đó, nhìn trăng Quy Nhơn, những đụn cát biển Bắc, trời thu Hà Nội, Mỹ Sơn, phía Tây lầu ngọ Môn… anh cũng quay về nơi hố thẳm trầm tư của phận người. Đọc thơ Đinh Tấn Phước, ta đứng trước một tấm lòng sâu nặng đa đoan với nhân nghĩa cuộc đời, sống hay không sống, được mất luận suy ngụp lặn giữa bời bời bể dâu

Về tình yêu, cũng nằm trong logic thiên hướng tâm hồn của thi sĩ. Nhân vật nữ trong thơ đôi khi chỉ phảng phất bay lượn lan tỏa trong sương mờ, không rõ ràng nhân ảnh, chỉ xuất hiện như một niềm an ủi, chìa tay cứu rỗi mềm ướt đôi môi buông lời phủ dụ, như một người lỡ bước chân qua khung cửa hẹp.  Tôi cố giữ/ dù không giữ nổi/ kiệt sức mình/ biết rằng em không bao giờ/ có thật… (Và em) hay chút cỏ dại lăn tăn bờ/ xa lắc/ phía bờ Nam không vói  tới bờ em/ con sóng vỗ/ thương cho mình/ khoảng khắc…(Chiều biển Bắc) nhưng chính những khoảnh khắc ấy giúp con người qua sông quay lại là bờ, là giây phút thăng hoa giữa tục lụy bụi đời, giúp ta một chút bình tâm mà níu lại.

Thơ Đinh Tấn Phước là thơ của một người luôn cõng trên vai một tảng đá lớn của nỗi cô đơn trầm thống của một kẻ lưu đày. Nên nhà thơ vịn lấy những tình yêu đôi lứa mong manh nhạt nhòa để mong thấy một phút giây tương ngộ hóng quên đi phiền muộn. Và quê hương cũng thế, như ôm lấy ký ức xao xác cả một miền tâm tưởng… Bây giờ nụ cười đã khác/ mùi phấn son cũng khác/ chỉ có cỏ còn nguyên/ màu đắng/ chim áo già/ vẫn cất giọng chàm nâu… Cả  một khổ thơ gợi lại những hình ảnh ngọt ngào bay bổng từ ký ức xưa cũ ấy, bỗng trầm xuống như một nốt lặng đau đớn và thảng thốt bằng 2 từ: Màu đắng. Ngắn gọn, bất ngờ, đột ngột nhưng chan chứa nỗi niềm.

Trong thi pháp của Đinh Tấn Phước, cảm xúc được thể hiện bằng một ngôn từ rất chắt lọc. Chữ, từ nén lại, rất kiệm lời nhưng sức gợi lại lan tỏa đặc biệt. Những câu thơ của anh vẫn tạo ra một giọng điệu riêng, không lẫn. Thơ là một quá trình khám phá thực hiện trong chiều sâu của suy cảm nhưng vẫn tạo ra sự rung động bởi những hình ảnh được chọn lựa rất đặc trưng. Cuộc vui xưa, một nửa cũng đang già/ đứa giao liên đứa du kích làng xa/ bỏ tổ chim treo/ đọt tre ngà/ ở lại(Chim dồng dộc). Nhịp điệu và hình ảnh quyện vào nhau theo một giọng kể rã rời, buông lững, sâu lắng.

Nếu chọn một bài thơ tiêu biểu cho cái tạng của nghệ thuật thơ ca Đinh Tấn Phước, tôi sẽ chọn bài Bóng Thức…Thế là hạnh phúc. Muộn/ hóa ra nó giản đơn/ ở phía bên kia thời gian/ vốn là hạt bụi/ anh bắt được qua ánh mắt em/ sau những đêm dài/ bóng thức…Hình như đan xem giữa những buồn vui của kiếp người, tất cả tưởng như mỏng manh quá đổi, thời gian rồi cũng chỉ là hạt bụi, bến đỗ đời ta chỉ nương nhờ vào ánh mắt em. Lãng mạn đấy và muốn gởi đi một cảm thức rằng, ta vẫn thao thức giữa chốn phù hoa đầy hệ lụy, vẫn phải sống bằng một xác tín vào những điều tốt đẹp, vì thế, anh càng yêu cuộc đời hơn theo cách nói của Herman Hesse: Dù đau đớn ta vẫn yêu điên dại trần gian này.

                                                                                   HỒ SĨ BÌNH

 

Các bài khác:
· ĐỌC BÀI THƠ 'VÀO NHÀ NGỤC HUYỆN TĨNH TÂY' CỦA HỒ CHÍ MINH
· BÁO VẪN THƠ VÀ THƠ VẪN HAY
· HÌNH TƯỢNG BÁC HỒ TRONG SÁNG TÁC CỦA SƠN TÙNG
· TRẦN VŨ MAI - QUYẾT LIỆT VÀ LẶNG LẼ
· NGHĨ VỀ NHÀ THƠ PHẠM CÔNG THIỆN
· NHỮNG BÀI HÁT NGA
· ĐỖ MINH TUẤN… CÃI
· HOÀNG CẦM - GÃ PHÙ DU KINH BẮC
· THI SĨ HOÀNG CẦM QUAY VỀ LÃNG ĐÃNG BẾN SÔNG XA
· “CỤ” ĐỒNG, BẠN TÔI
· THẦY HOÀNG NHƯ MAI… ĐỌC THƠ
· HOÀNG CẦM... VỀ KINH BẮC
· HOÀNG CẦM RA ĐI, MỘT-THẾ-GIỚI-THƠ CÒN LẠI
· CHA ĐẺ CỦA VĂN HỌC VIỄN TƯỞNG VIỆT NAM
· MỐI DUYÊN THI CA XUÂN DIỆU - TRẦN ĐĂNG KHOA
· NGUYỄN QUANG LẬP… HÁT
· NHỚ HÒA VANG
· NGƯỜI MỸ NGHĨ GÌ VỀ 'NỖI BUỒN CHIẾN TRANH'?
· TRÀ GIANG…VẼ
· ĐỖ LAI THÚY VÀ PHÊ BÌNH THI PHÁP HỌC

 

  
Gia đình Bích Khê