DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
LỜI CỦA TÀN TRO (ĐỌC THƠ TRẦN TUẤN)

 

                                                                                                            Thuận Nghĩa

 

Lần đầu tiên bước vào lãnh địa phê bình văn học, mình bắt chước tiền nhân chơi luôn một phát đốt cháy giai đoạn, nhảy từ người đọc lên “Phê Bình Sự Phê Bình” , khỏi phải quá độ làm gì cho nó hao hơi.
  
Mình không có bản lĩnh của những người tốt nghiệp từ “Trại Viết” cho nên cứ tằng tằng chơi theo bài bản của một bài Tập Làm Văn hồi đang còn học cấp 2 là : Mở bài, Thân bài, và Kết luận cho nó đúng với cái  học hàm (răng) .
       
           LỜI CỦA TÀN TRO 
(Đọc Ma Thuật Ngón của Trần Tuấn)
    
Phần Mở Bài:
  
Hồi giữa tháng 2 năm nay, tôi được một tổ chức Nghiên Cứu Ngôn Ngữ Tôn Giáo thuộc hiệp hội sinh viên Á- Phi  tại Đức mời đến  Eisleben (Đông Đức cũ) dự một cuộc hội thảo nhân kỷ niệm ngày mất của nhà Thần Học, nhà Ngôn Ngữ Học, Nhà Cải Cách Văn Hóa, là một trong những người làm thay đổi dòng lịch sử văn minh phương Tây: Martin Luther (10.11.1483- 18.02.1546)
     
Học thuyết Luther về các quyền tự do cá nhân được phổ biến rộng rãi và giành được sự ủng hộ tích cực, được xem là một hiện tượng chưa từng xảy ra trong bối cảnh Tây Âu thời Trung Cổ.

Tư tưởng của Luther ảnh hưởng sâu đậm đến nền thần học của các giáo hội thuộc cộng đồng Kháng Cách, cũng như các truyền thống Cơ Đốc giáo khác. Nỗ lực của ông nhằm kêu gọi giáo hội trở về với sự dạy dỗ của Kinh Thánh đã dẫn đến sự hình thành những trào lưu mới trong Cơ Đốc giáo.

Bản dịch Kinh Thánh của Luther sang tiếng địa phương, cùng những nỗ lực đem Kinh Thánh đến với người dân thường đã tạo ra những ảnh hưởng sâu sắc trong đời sống tôn giáo và văn hóa Đức. Bản dịch này cũng đã giúp chuẩn hoá Đức ngữ, và góp phần cải thiện kỹ năng dịch thuật, cũng như tạo ảnh hưởng trên bản dịch Kinh Thánh Anh ngữ King James. Những bài thánh ca do ông sáng tác đã làm thay đổi cung cách thờ phụng tại các nhà thờ. Cuộc hôn nhân của ông với Katherina von Bora vào năm 1525 đã khởi đầu thông lệ cho phép các chức sắc giáo hội thuộc cộng đồng Kháng Cách kết hôn.-  (Bách khoa Toàn Thư)
    
 (bên tượng đài Martin Luther)

  
Sở dĩ tôi được tổ chức này mời  dự hội thảo, không phải vì tôi là một nhà Ngôn Ngữ Học hay là một nhà cải cách  Tôn Giáo, mà vì tôi đã có một lần trình bày về Ngôn Ngữ Thiền Tông Phật Giáo trong tranh “Thập Mục Ngưu Đồ” ở một cuộc hội thảo khác. Người ta thấy hiếu kỳ nên mời tôi dự cuộc hội thảo này.
   
Đáng lý ra tôi từ chối, nhưng nghe nói cuộc hội thảo chỉ xoay quanh vấn đề Dịch Thuật các tác phẩm Văn Học của các nước Á- Phi sang tiếng Đức. Nên tôi hiếu kỳ và tham gia.
   
Người Đức làm hội thảo không rình rang đình đám như ở ta đâu, họ tổ chức rất đơn giản, như một cuộc tòa đàm thân mật giữa những người bạn, y hệt như “chiếu rượu” ở quê ta vậy.
   
Tôi không có tư liệu về các tác phẩm Văn Học của Nước mình. MàTôi biết trong cuộc hội thảo, bắt buộc ai cũng phải có tham luận, cho nên sẵn trong tay có mấy chục tập Thơ của bạn bè tặng, tôi chọn mấy cuốn cầm theo: Cuốn Em Đàn Bà của nhà Thơ Nguyễn Trọng Tạo, cuốn Hát Chẳng Theo Mùa của Hoàng Đình Quang, cuốn Đêm Không Màu của Văn Công Hùng, cuốn Kiều Mây của Huỳnh Thúy Kiều, cuốn Hạt Dẻ Thứ Tư của Tuyết Nga, và cuối cùng là cuốn Ma Thuật Ngón của Trần Tuấn.
   
Quả đúng như tôi dự đoán, họ bắt tôi nói về  trào lưu Văn Học Hiên Đại Việt Nam. Tôi trả lời, tôi biết rất ít, chỉ biết sơ sơ về Thơ thôi, còn các thể loại khác thì gần như mù tịt. Có một người Châu Phi nói với tôi rằng, chẳng có ai biết hết tất cả những gì của  nền văn học của một nước đâu, bạn biết gì cứ nói ra điều đó là được.
  
Tôi nói về các Trại Viết, về các cuộc thi Thơ theo theo chủ đề đã định hướng trước, trong trào lưu của Văn Học Hiện Đại của chúng ta.
  
Lúc dịch từ “Trại” trong cụm từ Trại Viết ví dụ như Trại Viết Văn Nguyễn Du chẳng hạn, tôi không biết dịch ra tiếng Đức như thế nào, có mỗi cái từ Nhà có thể dịch ra tương ứng được, thì dùng cho từ Nhà Thơ, Nhà Văn mất rồi. Nếu dùng cái từ Trại trong cái nghĩa của Trại Cùi, Trại Giống…thì bậy quá, mà không sát nghĩa. Cho nên tôi dịch ra thành từ Trại tương ứng với Trại Tù, Trại Cải Tạo, Trại Tập Trung (Gefägnis) trong tiếng Đức (gì chứ Trại Tập Trung thì mọi người  hiểu vô tư, vì Trại tập trung rất nổi tiếng trong thời kỳ Đức Quốc Xã mà)
 
Khi nói các người viết phải tốt nghiệp qua các Trại ấy mới trở thành Nhà Thơ, Nhà Văn hiện đại được. Ai cũng lắc đầu cảm thán theo theo ngôn ngữ của họ. Đại ý cái sự cảm thán của họ mà dịch ra tiếng nước mình là : – Tội hè, tội hè ! ! !
     
Lúc nói về các cuộc thi Thơ theo chủ đề định hướng, một vài người đố kỵ nói: – Thế là Thơ nước Ông không có gì để đáng đọc cả, vì Thơ là sự trải nghiệm cuộc sống được phát tiết ra một cách tự nhiên, ngôn ngữ được phún trào ra từ cảm xúc qua những rung động đích thực của tâm hồn mà thành Thơ. Chứ cảm xúc đã định hướng thì còn gì là Thơ nữa mà đọc.
  
 Nghe nói vậy tôi bực mình hỏi: – Thế các ông có biết tác phẩm Truyện Kiều bất hủ của Đại Thi Hào Nguyễn Du của chúng tôi không, tác phẩm đó đã được dịch ra hàng chục thứ tiếng trên thế giới rồi đấy.
  
Một vài người hưởng ứng: – Có nghe, có nghe, Ông thử đọc một đoạn cho chúng tôi thưởng thức xem.
  
Chết mẹ rồi, mình vốn dốt tiếng Đức, cái khoản dịch lại càng củ chuối hơn nữa, bảo mình dịch ngay Lục bát ra tiếng Đức thì dịch thế quái nào được.
  
Lưỡng lự một chút rồi tôi dụng thuật hùng biện chữa cháy. Tôi nói về nghệ thuật thơ Lục bát, một thể thơ độc nhất vô nhị trên thế gian này mà xuất xứ thi điệu và cấu tứ có từ lời Ru của người Mẹ. Tôi nói Lục bát không cần phải hiểu rõ ngôn từ chỉ cần nghe âm điệu khi đọc lên câu thơ. Người đọc, người nghe đã thẩm thấu được sự kỳ tuyệt của nó rồi, man mác dìu dặt như tình thương của người Mẹ hiền. Họ yêu cầu tôi đọc thử.
  
Tôi lại yêu cầu ngược lại, họ phải thả lỏng thân thể, nhắm hờ mắt lại nghe tôi đọc.
  
Tất cả làm theo yêu cầu của tôi, và tôi bắt đầu ôm mấy tập Thơ mà tôi mang theo vào lòng, như một người Mẹ ôm nâng nịu đứa con thơ và bắt chước tiếng ầu ơ của Bà Nội ru tôi hồi bé, hát ru mấy câu lục bát.

Ầu ơ…chim chuyền cành ớt líu lo/ mãng sầu cây bạn ốm o gầy còm…
Ầu ơ…gió đưa rau cải về trời/ rau răm ở lại chịu lời đắng cay
Ầu ơ…Xuân Hương tuổi mới lên ba/ tay cầm gậy trúc dắt cha ăn mày
Ầu ơ…trăm năm trong cõi người ta/ chữ tài chữ mệnh vốn là ghét nhau…
   
 Nghe tôi ru xong cả hội trường lắng xuống trong chốc lát, có vài người thút thít hít hà như khóc.
  
Ai cũng khen hay, khen tôi nói về Lục bát đúng như tình Mẹ thật. Họ nói giá mà tôi dịch ra được vài câu thì càng tuyệt vời hơn.
 
Thế là tôi chọn một câu lục bát dễ nhất, đơn giản nhất của Tố Hữu để dịch. Không biết tôi dịch cái câu : “Tên em là Nguyễn văn Hòa/ Mẹ em thường gọi là thằng Cu Theo” như thế nào mà tất cả đều lắc đầu nói khó hiểu, khó hiểu quá!!!
  
Một người khác nói: – Việt Nam có Nhật Ký Trong Tù rất nổi tiếng, Ông có thể dịch một bài ra tiếng Đức nghe có được không.
Tôi chọn dịch một vài câu mình thuộc, và khi dịch cái câu “Thân thể ở trong lao, tinh thần ở ngoài lao ..” ra thế nào mà có người lại khen Hồ Chí Minh vượt ngục giỏi thật, thế mới khốn chứ !!!!
    
Tôi chọn một vài bài trong các tập thơ tôi mang theo dịch nghĩa cho họ nghe. Ai cũng ậm ừ lắc đầu, nói khó hiểu, khó hiểu quá …(dịch tầm bậy hiểu thế quái nào được)
  
Tức khí đang cầm cuốn Ma Thuật Ngón của Trần Tuấn trên tay. Lật bìa sau có mấy câu thơ viết tựa, tôi dịch luôn:
    
…Vorleben des Feuers
song über
früheren Leben
der Asche
Das Feuer der Asche
song über
Asche von Feuern
  

Wie viele Finger verloren
Wie viele Finger haben
Sie sind genug
für einer Hand werden..
 
(kiếp trước của lửa hát về kiếp trước của tàn tro
lửa của tàn tro hát về tàn tro của lửa
    
phải mất bao nhiêu ngón
phải thêm bao nhiêu ngón
mới đủ một bàn tay)
   

Cả hội trường vỗ tay râm ran khi tôi dịch xong đoạn thơ Ma Thuật Ngón ấy. Tiếng vỗ tay kéo dài theo nhịp của câu nói
- zugabe, zugabe…zugabe… (lần nữa…lần nữa…..)
……

Khi đọc những lời bình luận về tập thơ Ma Thuật Ngón của Trần Tuấn đăng trên Blogs Quê Choa, do nhà thơ Trần Mạnh Hảo viết.: Bấm vào đây đọc thêm  
      
Thoạt đầu tôi rất phẩn nộ. Vì bài bình luận mang hơi hướng rất chợ búa. Lúc đó tôi chưa có tập thơ Ma Thuật Ngón, mà chỉ đọc lỏm bỏm được một vài bài tiêu biểu mà các trang mạng khác đăng trích. Qua một vài bài thơ ấy, tôi rất mê phong cách viết của Trần Tuấn, nên có nhắn với nhà thơ Văn Công Hùng, nhắn nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo, và Dami, một tay thơ mà tôi yêu thích khác, cố gắng thửa cho tôi một cuốn.
  
Vì vào thời điểm bài bình luận của Nhà thơ Trần Mạnh Hảo đưa lên, tôi chưa có tập Ma Thuật Ngón trong tay, nên muốn phản biện lại cách lập luận và cách mổ xẻ Văn Học đúng nghĩa với từ dao búa của Nhà Thơ Trần Mạnh Hảo mà không có tư liệu đầy đủ. Vì vậy sự phản biện của tôi, không đủ hiệu lực. Những ý kiến của tôi như một nhành cây khẳng khiu lạc vào giữa rừng gươm comment khác trong entry này của Blog Quê Choa.
  
Nói như một commenter khác, thông cảm với sự đơn độc của tôi trong việc phản biện này là “bị bề hội đồng”.
   
Sự đơn độc bởi chính kiến khác dòng , làm cho tôi thột dạ, và nghi ngờ cả chính mình, không khéo mình loạn trí cũng nên.
  
Sau khi một người bạn thơ khác, đưa bài thơ Sắc Giới 3 * của tôi ra làm minh chứng, với một cách bình luận khá độc đáo là làm một bài thơ khác mô tả hành trình ăn bánh bột lộc, nuốt vào rồn rột, và ỉa vào nhà cầu rồn rột, để ví von với bài Sắc Giới 3 của tôi.
    
Một trong những bài thơ mà mình tâm đắc nhất trong suốt con đường Thơ của mình, thể hiện sự trải nghiệm Thi Ca từ cuộc sống mà mình cảm ngộ ra được,  bị người ta đánh giá như một lần đi như nhà cầu. Điều đó lại càng làm cho sự nghi ngờ về nhận thức của mình có thể không được bình thường thật. Do đó tôi đành im hơi lặng tiếng, và lặng lẻ đọc những lời thoá mạ khác với tập thơ Ma Thuật Ngón của Trần Tuấn. Và lặng lẻ thở dài thương cảm cho nền Thi Ca của Nước Nhà.
    
Và càng đau đớn hơn khi Nhà Văn Nguyễn Quang Lập, một nhà văn mình yêu quí, mến chuộng và tin tưởng giới thiệu rằng: “Mặc dù không đồng tình với bác TMH về nhiều điểm trong nhiều bài phê bình  nhưng bọ vẫn hết sức tôn trọng cây bút phê bình văn học sắc sảo hiếm có này
    
Tôi hoàn toàn tin tưởng vào nhà văn Nguyễn Quang Lập. Bởi vì ông là thần tượng của tôi. Càng tin tưởng vào Ông bao nhiêu tôi càng thấy buồn lòng bấy nhiêu. Bởi vì nền Phê Bình Văn Học của nước ta với tay bút của nhà bình luận văn học Trần Mạnh Hảo như thế này đã được coi là sắc sảo hiếm có. Thì quả thật Nền Văn Học của chúng ta đã tàn tạ đến thế ư. Thế thì lấy gì nữa để mà Hội Nhập Quốc Tế như người ta đang hô hào và phát động.
  
Có thể các bạn nói tôi già mồm quá đáng. Nhưng đọc hai bài bình luận liên tiếp mới đây của Nhà Thơ Trần Mạnh Hảo, một bài bình luận về Giải Thưởng Thơ Bách Việt, và một bài bình luận Giải Thưởng Thơ Văn Nghệ Quân Đội
   
(Đọc ở đây).
  
Thì các bạn sẽ thấy sự thất vọng của tôi như thế nào, với Văn Hóa Phê Bình, và Văn Hóa Đọc của nền Văn Nghệ nước nhà.
  
Tôi có một bài viết phản biện về bài phê bình của nhà Thơ Trần Hảo. Nhưng bài viết quá hằn học, quá chua cay và thất vọng về hình tượng Thơ  Trần Mạnh Hảo mà mình vốn tôn trọng và ngưỡng mộ. Nên không gửi lên.
    
Cho đến khi tôi có cuốn Ma Thuật Ngón trong tay như mình đã khát khao muốn có. Đọc, nghiền ngẫm và bị cuốn hút vào trong thế giới đa dạng của ngôn từ, trong thế giới muôn màu muôn vẻ của những “sinh thể” dị biệt tồn tại trong một cá thể, một khoảnh khắc của ý niệm, Trong đó Thơ là một sinh thể dị biệt nhất trong thế giới mà Ý Niệm hiện hữu cùng với sự sinh tồn của cái biểu bì gót chân, hay cái móng tay, ngón tay, sợi lông chân…
  
Một sợi lông, một cái móng tay… hay là kể cả ý nghĩ, chính nó là những sinh thể đơn độc, có sinh linh, sinh khí, tồn tại một đời sống độc lập riêng biệt trong cái Cá Thể Tôi.
  
Cái Cá Thể Tôi đó đang nuôi sống những Sinh Linh kia, hay những sinh linh kia đang nuôi sống, đang thể hiện sự hiện hữu, để bảo đảm sự tồn tại của Cá Thể Tôi trong cả sự tách rời hay kể cả hóa nhập với cái Đại Thể. Kể cả khi đã chết, hay còn sống.
  
Không có một điểm dừng, không có một nơi trú ngụ, không cần nơi để bám víu, dựa dẫm nương tựa vào. Những Sinh Thể đó theo dòng chảy của Ý Niệm, trong từng khoảnh khắc hiện hữu của đời thường tứa ra, phún trào ra, phát tiết ra một cách ngẫu nhiên, tự nhiên mà thành cái gọi nôm na là THƠ. Đó là “Ma Thuật Ngón”, và nói như Phùng Tấn Đông là cái ngón ma thuật trong thơ của Trần Tuấn.
  
Có Ma Thuật Ngón trong tay, khi đọc lại câu này của Nhà Thơ Trần Mạnh Hảo trong bài bình luận của Ông: “Ma thuật ngón” của thầy pháp Trần Tuấn do đó không thuộc thể loại thi ca. Nó là thể loại thần chú, bùa ngải xua tà… thì đúng hơn. Chúng tôi ngờ rằng ban chấm giải thưởng thơ Bách Việt đã lầm lẫn thể loại khi trao giải thưởng thơ cho “Ma thuật ngón” chăng ? Xin quý ban chấm giải thưởng thơ thương xót chúng tôi cùng; vì chúng tôi không có con mắt thần minh nhìn xuyên áo quần, xuyên tường, xuyên âm dương sống chết như quý vị, mà hạ cố chỉ giáo cho chúng tôi tác phẩm này thơ ở chỗ nào ạ ? ..). 
   
Tôi lại ngứa ngáy viết một bài khác. Chỉ lấy hai bài thơ.
  
Một bài nổi tiếng nhất đã đưa Trần Mạnh Hảo lên đỉnh cao trong Thi Ca Việt Nam. Bài thơ được tuyển đăng trong Tuyển Tập Thơ Hay Việt Nam đó là bài Khi Chưa Có Mùa Thu.
  

Khi chưa có mùa thu
Hoa phượng còn dang dở
Bạn nằm xuống lưng đồi
Mùa thu dừng lại đó

Đâu chỉ vì cô gái
Tên trùng với tên mùa
Đâu phải loài hoa ấy
Nở ven rừng bâng quơ

Chưa ai yêu mùa thu
Như bạn mình mơ mộng
Ai xui tiếng chim gù
Kéo trời lên xanh thẳm

Bây giờ đang ve kêu
Rừng xưa mình lại đến
Ước trời xanh thật nhiều
Để thay mình trò chuyện

Cánh rừng hố bom dày
Suối tắc dòng nghẹn chảy
Không có bạn nằm đây
Dễ gì mùa thu tới?

Bạn mãi mười chín tuổi
Như buổi ấy công đồn
Vắt cơm nhòa nước suối
Nhường nhau không ai ăn

Thôi dành sau trận đánh
Tiểu đội cùng liên hoan
Tiếc mùa thu đi vắng
Chim rừng chưa bay sang
Chia tay cười rất đậm
Đến giờ còn nghe vang

Có ai ngờ đêm ấy
Bạn không về liên hoan
Vắt cơm nhòa nước suối
Viếng bạn mình không ăn

Cánh rừng xanh xao gió
Có tiếng chim từ quy
Hình như ai gọi đó
Bạn yên nghỉ mình đi

Chiến trường nhiều khói lửa
Vẫn ngoảnh lại cánh rừng
Chao ôi mùa thu đó
Bốn bề xanh rưng rưng

Chao ôi là hương cốm
Rồi lòng đến thế ư?
Thương bạn khi nằm xuống
Sao trời chưa sang thu?
  

Và một bài thơ rất bình thường trong tập thơ Ma Thuật Ngón đó là bài VỀ  đề tặng chị Trìu.

nào
về thôi
ba mươi mấy năm rồi còn gì
mới biết anh nghỉ đây
Ba Tơ lơ mơ

đồi đồi úp bóng về thôi anh
cùng em trên chuyến xe đò cuối ngày
rời núi lạ

anh và chiến tranh
em xếp chung cùng với mấy thứ đồ lặt vặt
chai nước, ổ mì khô, viên thuốc chống nôn
bộ áo quần
món đồ chơi miền Nam cho mấy đứa cháu quê nhà

chiếc túi mòn của em
chưa một lần được ra khỏi làng
giờ đựng anh – nắm đất Ba Tơ
chật chội xin anh đừng trách
biết lấy gì đựng linh hồn anh về được
những hàng quân vẫn đâu đó giữa đồi

viênđạn bắn vào anh kìa có phải đang còn bay từ sườn đồi bên kia bay
lơ mơ
bay
lơ ngơ
Ba Tơ ?


 
Hai bài thơ nói về chiến tranh, mô tả hình ảnh của người lính, người tử sĩ.
  
Tất nhiên hai bài thơ có cách diễn tả cùng cảnh ngộ ấy ở mức độ khác nhau, ở một góc nhìn khác nhau.
  
Bài thơ Khi Chưa Có Mùa Thu phải nói là một bài thơ hay, trữ tình, và có một cái nhìn khá mới lạ về chiến tranh, một cách biểu hiện thi ca  truyền cảm.
 
Trong một một ngữ cảnh thơ tuy không đặc sắc lắm, h
ơi cũ kỷ  nhưng đã  lột tả được sự mất mát trong chiến tranh.
  
Phải công bằng mà nói dù bài thơ hay, nhờ sợ gọt tỉa ngôn từ, cũng như nhịp truyền cảm của thể thơ ngũ ngôn truyền thống. Nhưng bài thơ thủ pháp quá cổ, cách thể hiện có gì đó ẻo lả mượt mà yếu đuối, ủy mị  như “cải lương”
  
Cùng một ngữ cảnh người lính chiến trận nằm xuống ở chiến trường. Bài thơ Khi Chưa Có Mùa Thu đứng bên bài thơ Về của Trần Tuấn chẳng khác nào như một mớ cải héo có ngồng bên một bó măng tây tơ nõn và trắng nuốt tươi non.
   
Mặc dầu sự so sánh đó là tương đối khấp khiểng, vì tôi uất ức nên mới đem so sánh để trả lời cho câu hỏi trong bài bình luận của nhà Thơ Trần Mạnh Hảo mà thôi.
  
Để các bạn khách quan hơn trong việc đánh giá của tôi. Mời các bạn đọc thêm lời bình luận này của Giáo Sư Hoàng Ngọc Hiến đối với bài Về  này của Trần Tuấn.:
“…Chị Trìu, người được đề tặng bài thơ – sau ba mươi mấy năm – mới đến Ba Tơ tìm được hài cốt của người anh tử sĩ đưa về quê nhà. Thời gian đã xoá sạch, không còn vết tích của bi ai. Không có cả hương khói và vong linh. Chị Trìu thầm nói với người quá cố như nói với người đang sống: “nào về thôi…”, “về thôi anh”, “…chật chội giờ anh đừng trách”… Lời lẽ hết sức đơn giản và chân thật như “chân như”. Hài cốt của người tử sĩ được định nghĩa là “anh và chiến tranh”. Thực ra chỉ còn lại “một nắm đất Ba Tơ”, nó được “xếp chung cùng với… chai nước, ổ mì khô, viên thuốc chống nôn, bộ quần áo…” trong “chiếc túi mòn” “chưa một lần được ra khỏi làng”. Trước hiện hữu hết sức đời thường này, hình ảnh người tử sĩ càng lớn:

biết lấy gì đựng linh hồn anh về được
những hàng quân vẫn đâu đó giữa đồi

Rồi thời gian sẽ lần lượt xoá những vết tích chiến tranh. Ba Tơ “đồi đồi úp bóng” vẫn như xưa. Hoạ chăng còn lại ít nhiều “phù phiếm” của chiến tranh.
     
Trong bài viết ấy của tôi, do ph
n uất nên có nhiều đoạn quá nhạy cảm, kích động.  Ví dụ như trả lời cho đoạn nhà Thơ Trần Mạnh Hảo bôi bác thơ của Trần Tuấn là thần chú đồng cốt, là kệ, là ma quái tôi đã thốt lên:  ”bác Hảo ơi thế cái đoạn Thơ này của bác là cái gì vậy:
 
CHIÊM BAO
  

Chỉ còn lại đôi ta cặp trống mái đầu tiên và cuối cùng

/ trên trái đất

Mặt đất hóa giường,sông núi biển khơi là nét hoa văn

/trên tấm drap

Tình yêu ta tìm thấy thiên đường trong địa ngục

Con trẻ đi chật hành tinh,đông đặc như sao trời đều

/sinh nở bởi đôi ta .
….
Vì những lý do đó nên tôi lại cũng không gửi bài lên.
  
Nhưng thú thật rằng đã mấy tháng nay đi đâu tôi cũng mang cuốn Ma Thuật Ngón theo mình. Không phải vì nó hay đến độ chất ngất làm cho tôi mê mẫn vậy đâu…(còn lâu à nghe). Mà vì mỗi khi giở Ma Thuật Ngón ra đọc, dù chỉ vài câu trong một bài thơ bất kỳ nào đó, tôi lại thấy tâm tư mình rổn rảng như có sự va đập. Sự va đập của ngôn ngữ, sự va đập của ý nghĩ, và cái va đập của sự trải nghiệm cuộc sống…Trong cái va đập đó tôi mù mờ nhận ra trong ảo ảnh có hình bóng nơi mình ra đi và có hình bóng bến bờ mình về…
   
Bởi vậy tôi muốn viết một cái gì đó v
Ma Thuật Ngón, mà mình nhận thức ra được. Cho nên mới có thiên ký sự 3 phần này.
  
Coi như phần này phần “Thân Bài”.
  
Chắc bạn lại hỏi. Đã là phần thân bài sao chưa thấy “mổ xẻ” gì về Ma Thuật Ngón vậy.
  
Vâng! mỗi người có một cách mổ xẻ khác nhau. Phần “kết luận” tôi mới đâm, thọc, ngoáy, chém, bang bổ, …chẻ vụn cái ngón ma thuật của Trần Tuấn ra từng lóng ly ty để xem.
  
Nếu có bạn có hứng thú thì ghé đọc phần kết luận nhé
    
Hannover
rạng ngày 30.05.10
tn
_____
 * Phụ Chú Bài Thơ Sắc Giới 3:
   
  

 

 

SẮC GIỚI 3 (thơ) 
  

Đóng khố niềm vui qua không kín mùa

Bấu  bầm thu từng vệt lá phong

Chuốt  sợi mắt người

Xâu chiều luồn đáy

Cuối vòm mơ rồi lổ chổ chằng đụp mảnh vá yêu ma

     
Ba vạn sáu ngàn ngày

Hay ba mươi vạn  sáu chục ngàn ngày

Hay ba giờ mười lăm phút bốn mươi giây

Có khác gì nhau đâu

Khi hình hài đóng đinh vào ngã

Dọc niềm vui phết ngang vết buồn phác  họa nét linh hồn

Đục chạm vào đau

 

       
Chùm tóc trên đầu cháy nắng

Sương sương gọi Mạ

Mắc mớ chi mà bịp cả dúm nhau

Cho sẹo rốn ngày sơ sinh giờ đây mưng mũ

Phủ  muôn màu cũng đâu đắp đổi được  sờn nâu

Ừ đó đường về còn khấp khểnh sóng lưng trâu

Man mác vít chân trời nghé ọ

Gom hết mùa chỉ đủ thơm mùi rơm rạ

Lẻ  khói chiều

Thì thôi bẻ ngọn hun nỗi nhớ hương quê

 

     
Này em

Ta đã trải đại ngàn ta ra rồi đó

Mà hái hoài chưa đủ gánh tiều phu

Có lẽ về ngồi lại gốc đa xưa

Tích tịch tình tang

Xới tình em

Dưới đáy niêu thần

Họa hoằn chăng chưa hết.

 

      
Nào đâu c
ó nàng công chúa

Để mơ ngày dương cung bắn nỏ

Giật mình đó

Thấy đó

Trong ta cũng có hang động lối chằn tinh

 

      
Khóc nữa đi em

Cho những dối lừa

Nẩy mầm thôi hoang ngại

Cho lau lách khỏi đầm phá vạt mềm

Để có lần dẫm nhầm lên cỏ úa

Khỏi thương xưa gốc phố lỡ vàng ươm

 

    
Thì thôi xiêm áo cho nỗi buồn

Mình đi qua mùa dại

Sẽ san đầy

Khỏi đóng khố cho vui.
  

     
02.11.09
thuận nghĩa

Nguồn: Nguyentrongtao.org

 

Các bài khác:
· NHÀ VĂN LÊ LỰU KỂ CHUYỆN 'ĐI SỨ' VĂN HỌC SANG MỸ
· ĐỖ TRUNG QUÂN- 'GIỮA GIỜ CHƠI MANG ĐẾN LẠI MANG VỀ'
· BÀ THẾ LỮ - MẸ CHỒNG TÔI
· 'KHÔNG THỂ TƯỞNG TƯỢNG CUỘC SỐNG MÀ KHÔNG CÓ VIỆT NAM'
· CHUYỂN BIẾN NHẬN THỨC CỦA ĐỘI NGŨ NHÀ THƠ TRẺ TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ
· MỘT CHÚT VỀ TRẦN DẦN VÀ MỘT TẬP BẢN THẢO
· LƯU QUANG VŨ-CHỐN NƯƠNG NÁU ĐẦU TIÊN VÀ CUỐI CÙNG
· GIẤC MỘNG TÔI KỂ KHÔNG PHẢI LÀ MỘT GIẤC MỘNG
· TRUNG TRUNG ĐỈNH- 'KHỔ SAI' CÙNG CHỮ NGHĨA
· NGHĨ VỀ SÁNG TẠO VÀ TIẾP NHẬN VĂN HỌC HIỆN NAY
· TRẦN DUY PHIÊN - HAI QUÊ HƯƠNG MỘT NGÒI BÚT
· NHỮNG VẦN THƠ CỦA CÁC VỊ TIÊN
· LÁ TRÚC CHE NGANG MẶT CHỮ ĐIỀN:NHỮNG ĐIỀU CHƯA MẤY AI CHÚ Ý KĨ
· ĐÔI NÉT VỀ TRƯỜNG CA NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY-NHÌN TỪ GÓC ĐỘ THỂ LOẠI
· THƠ HOÀNG CẦM - MỘT DÒNG LẤP LÁNH...
· NHÀ THƠ LÊ XUÂN ĐỐ…KHÓC
· ĐIỂM DANH VĂN HỌC TRẺ
· HOÀNG TRẦN CƯƠNG TRÌNH DIỄN THƠ
· LƯU QUANG VŨ: NHỮNG SUY NGHĨ RỜI, KHỞI ĐI TỪ MỘT BÀI THƠ
· NGHĨ VỀ THƠ VIỆT ĐƯƠNG ĐẠI

 

  
Gia đình Bích Khê