THÔNG TIN
 
ĐÔI ĐIỀU VỀ CHỮ NÔM VÀ GIỌNG QUẢNG NAM (PHẦN 1)

NGUYỄN CUNG THÔNG

Tôi nghĩ cụ de Rhodes đã ghi một số giọng Quảng Nam trong Việt Bồ La/VBL như phải cụ ghi còn đọc là phởi (VBL trang 590), rán cụ ghi là rốn (VBL trang 655 - không thấy ghi dạng rán) ...... cũng như tại sao đọc là Nôm thay vì Nam 喃? Nhắc đến giọng Quảng (Nam) - tôi (NCT) lại nghĩ đến (cách đọc) chữ Nôm 字喃 - tại sao lại đọc là Nôm từ Nam ra Bắc, từ Thừa Thiên đến Rạch Giá .... Đây cũng là giọng Quảng khi phát âm làm thành lồm, Nam thành Nôm ... Không những thế, thời vua Trần Nhân Tôn (khi chữ Nôm khởi sắc như qua Cư Trần Lạc Đạo phú ...) được Chế Mân nhượng cho Châu Ô và Châu Rí thuộc địa bàn Quảng Nam: cũng là khi người Việt định cư ở các khu này (trong tiến trình Nam Tiến). Do đó, cách đọc chữ Nôm (thay vì chữ Nam) là một dấu ấn thời-không-gian (time-space impression) của ngôn ngữ (A): thời gian là khi chữ Nôm khởi sắc và cho ra các tác phẩm giá trị (cần thiết cho văn học độc lập cũng như truyền thông ở biên giới phía Nam) hay là vào khoảng thế kỷ XII, XIII ; không gian là địa bàn tỉnh Quảng Nam nơi mà phương ngữ vẫn còn đọc Nam là Nôm.


Vài hàng chia sẻ với anh Ban

Nguyễn Cung Thông

(A) Cũng như các chữ xăng (đầu thế kỉ XX, Nam Bộ < essence tiếng Pháp), cao bồi (thập niên 1960, Nam Bộ < cowboy tiếng Mỹ) ...v.v...


On Tuesday, 24 July 2018, 1:57:22 pm AEST, Diep Quang Ban <quangban@gmail.com> wrote:


Cảm (cám -- Quảng Nam) ơn anh đã quan tâm!

Vào Th 2, 23 thg 7, 2018 vào lúc 20:47 Tom Nguyen <nguyencungthong@yahoo.com> đã viết:
Vâng,

Nhận xét anh Ban chính xác: tôi sẽ viết một bài về phụ âm tắc/đầu lưỡi khá đặc biệt của tiếng Việt từ các ghi nhận của cụ de Rhodes (Việt Bồ La/VBL và BBC (Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh) năm 1651 - ngay cả cách gọi HV Phù Đổng 董 (đ --> d)  ~ thánh Dóng/Gióng (ngạc hoá) so với ông Trọng 重 (so với chủng 種 giống - dòng) ...v.v..
1. VBL dùng đ như d
"Đẳn gỗ bổ củi" VBL trang 198-199 và "dản gỗ bổ củi" VBL trang 157
"kín đáo" VBL trang 204 và "kín dáo" VBL trang 159
"gánh đún" VBL trang 242 và "gánh dún" VBL trang 183
Đao trong cách dùng "đánh tay đao" VBL trang 204 so với dao (cultellus/L ~ dao găm, dao nhỏ, dao lụt, dao sắc, dao lửa, dao cưa, dao gọt ...) VBL trang 165-166. Béhaine/Taberd (1772/1773-1838) ghi đao 刀 là culter/L (dao ~ knife/A, 2 mục là đao thương, đại đao) và dao 刀 cũng là culter/L (8 mục). 
Da, cây da ~ cây đa : dạng đa không thấy ghi vào thời VBL/Béhaine/Taberd ngay cả đến thời cụ Huỳnh Tịnh Của (1895)
2. VBL dùng d, sau đó Béhaine/Taberd dùng d và đ:
“dằn xuống cho chặt” VBL trang 158, cho đến thời Huỳnh Tịnh Của (1895) vẫn ghi hai dạng đằn (đằn áp ---> đàn áp) và dằn
3. VBL dùng d như nh
Dà ~ nhà, dà Lê ~ nhà Lê
Dắc ~ nhắc
Dẹ ~ nhẹ, dẹ mình ~ nhẹ mình
Dắm con mắt lại ~ nhắm con mắt lại
Dện ~ nhện
Dức đầu ~ nhức đầu
Dữa ~ nhựa
Dững ~ những (dững rừng ~ những rừng)
...v.v...

Cũng phải so sánh một số phương ngữ và tiếng Mường (đ ~ d), một số chữ Nôm cùng thời (đ~d, gi-) ... Khi nào thảo xong, gởi cho anh xem sao? 

Vài hàng cùng chia sẻ

Nguyễn Cung Thông


On Monday, 23 July 2018, 12:51:38 pm AEST, Diep Quang Ban <quangban@gmail.com> wrote:


Tôi (DQBan) có một tồn nghi liên quan lịch sử tiếng Việt thử gửi xem Anh có  thấy được ghi nhận ở đâu không. Tôi đã được nghe (hay đọc, nay quên rồi!) cụ De R. phân biệt gi- với d- do có một vùng ở (Bắc) VN xưa kia đọc gi- như âm viết bằng 'j' của tiếng Pháp phân biệt âm với từ viết bằng 'd' tiếng Việt như trong được viết phân biệt trong 'giáo dục'! Tôi người Quảng Nam (sinh 1933) nên thuở bé không biết được hiện tượng này !
Tôi nghĩ đây là một hiện tượng thú vị đối với việc tranh luận sự khác biệt hai yếu tố gi- và d- này trên chữ viết hiện nay! 
Kính thư, DQBan

Vào Th 5, 19 thg 7, 2018 vào lúc 21:38 Tom Nguyen <nguyencungthong@yahoo.com> đã viết:
Cảm ơn các lời khuyến khích của anh DQ Ban - nếu hỗ trợ cho các anh được phần nào thì tôi sẽ cố gắng ... Hi vọng sẽ có những bài nghiêm túc về lịch sử tiếng Việt hơn và các thế hệ sau sẽ đào sâu hơn nữa ...

Kính thư

Nguyễn Cung Thông


On Thursday, 19 July 2018, 6:25:30 pm AEST, Diep Quang Ban <quangban@gmail.com> wrote:


Cam ơn Anh Nguyên!
Tôi đã đọc một số bài Anh viết tuyệt vời về lịch sử tiếng Việt!
Nói riêng với anh, ở Việt Nam ta hiện nay việc nghiên cứu theo hướng này có phần hời hợt, thiếu thâm nhập các tài liệu cần đọc thuộc thời xa xưa nên làm lịch sử tất nhiên là chẳng dễ! Việc thâm nhập lịch sử này Anh thực hiện rất công phu, thâm nhập xa và kết quả rất tuyệt vời. Một phần quan trọng ở ta là vấn đề "phương pháp" trong nghiên cứu khoa học, người ta thường "dễ thì làm khó thì bỏ", nên hầu như đề cập cũng không ít vấn đề, nhưng không làm đến nơi đến chốn. 
Thông thường đó là các công trình nghiên cứu nhằm vào một học vị nào đó, khi đạt được rồi thì "mặc kệ nó". Cũng phải thừa nhận là trong nước còn vấn đề lớn là chi phí để có thể yên tâm "làm khoa học": ai chăm làm khoa học thì phải chấp nhận nhiều khó khăn về kinh tế, chết đói thì không chết, nhưng để có thể ngồi yên (không bị quấy rầy bới người trong gia đình là trước hết) làm khoa học thì cũng chẳng dễ gì! Hiện nay viết ra được một quyển sách (mất ngót cả năm ròng) lại phải bỏ ra hàng chục triệu tiền Việt để in (là món khá lớn đối với người làm khoa học ở VN), không ai in và còn cho cả tiền nhuận bút như trước kia nữa! Cơ chế kinh tế đã thay đổi mà!
Tôi thú thật là biết cái khó nói trên nên tôi chọn làm những cái của hiện tại, chủ yếu là học của người để ứng dụng vào nghiên cứu tiếng Việt theo các khuynh hướng lí thuyết mà mình có thể tiếp cận được với hoàn cảnh là đang ở trong nước! Tuy vậy, tôi cũng quan tâm đến vấn đề lịch sử của tiếng Việt nên cũng chăm đọc các bài viết "có ngọn có ngành" của anh! Không ít bài anh em trong nước viết tôi đọc thấy có ít thông tin! Hoặc đó là những cái mình đã biết, hoặc là những miêu tả có phần hời hợt, thiếu dẫn chứng với độ tin cậy khá chấp.
Bao giờ Anh tập hợp được các bài viết của Anh về lịch sử tiếng Việt thì cố gắng đưa về Việt Nam nếu có thể!
Có một việc chưa chắc lắm nhưng cũng xin thông báo để Anh nếu có thể thì nghĩ đến giúp chúng tôi! Có kế hoạch dự kiến làm Bách khoa thư Việt Nam, tôi nghĩ rằng trong đó phần lịch sử tiếng Việt là không thể thiếu, và tôi tin cậy nhiều vào các bài viết của Anh! Nếu (và chỉ "nếu") khi có việc đó thì rất mong được Anh giúp đỡ!
Một lần nữa, cảm ơn Anh quan tâm đến tôi thể hiện qua việc gửi cac bài viết của Anh!

Vào Th 4, 27 thg 6, 2018 vào lúc 08:54 Tom Nguyen <nguyencungthong@yahoo.com> đã viết:
Kinh gởi các anh Hùng/Thái & các bạn bốn phương,

Đây là bài viết "Tiếng Việt thời LM de Rhodes - cách gọi ngày tháng/thời gian (phần 6)" trong loạt bài "Tiếng Việt thời LM de Rhodes". Phần này bàn về

- tại sao tiếng Việt có ngày thứ hai ... thứ bảy
- vết tích của lịch sử trong ngôn ngữ (một vua hai chúa - chúa nhật > chủ nhật)
...v.v...

Có ý kiến hay phê bình gì xin được trao đổi để thêm phần chính xácBài viết đã được đăng trên các mạng trong nước và ngoài nước, các mạng Phật giáo và Công giáo như  Tieng Viet thoi LM de Rhodes - cach goi ngay,thang,thoi gian (phan 6) - Tiếng Việt thời LM de Rhodes - cách gọi ngày,tháng,thời gian (phần 6)



Thân gởi

Nguyễn Cung Thông

(Nhà) +61385222298  (Di động) 0422874335
 

Các bài khác:
· NGUYỄN CUNG THÔNG - NGƯỜI TÌM NGUỒN TÊN 12 CON GIÁP
· TẢN MẠN VỀ “O HUẾ”
· NHẬN XÉT VỀ TẬP CẬN BÌNH
· SỰ HÌNH THÀNH CÁCH GHI THANH ĐIỆU CHỮ QUỐC NGỮ
· VỊ TRÍ VÂN ĐỒN TRONG LỊCH SỬ
· NHỮNG ĐÓNG GÓP QUAN TRỌNG CỦA HOÀNG ĐẾ MINH MỆNH ĐỐI VỚI NHÀ NGUYỄN VÀ CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VIỆT NAM
· BẠCH THÁI BƯỞI - DOANH NHÂN KHỞI XƯỚNG PHONG TRÀO NGƯỜI VIỆT DÙNG HÀNG VIỆT 100 NĂM TRƯỚC
· ĐỀN CHOỌNG THỜ AI? LẬP TỪ LÚC NÀO?
· CHỮ "ĐẠO" TRONG SÁCH LÃO TỬ QUA LỜI GIẢNG CỦA GS CAO XUÂN HUY
· TIẾP TỤC TÌM HIỂU NGHĨA GỐC CỦA CHỮ HÁN LANG (LÀNG)
· VỀ ĐỊA DANH LANG GIA VÀ CHUYỆN VIỆT VƯƠNG CÂU TIỄN THIÊN ĐÔ
· VÕ VĂN KIỆT - NGƯỜI CỦA NHIỀU NGƯỜI
· LÀM BÁO TRONG THẾ GIỚI PHẲNG
· DÙNG CÁI BÁNH CHƯNG ĐỂ ĐẤU VỚI KHÁCH TÀU
· BÙI HỮU NGHĨA - "RỒNG VÀNG" CỦA ĐẤT ĐỒNG NAI
· XUNG ĐỘT Ở BIỂN ĐÔNG TỪ GÓC NHÌN LỊCH SỬ VĂN HÓA
· GÓC KHUẤT KỲ LẠ CỦA NHỮNG NHÂN VẬT LỊCH SỬ NỔI TIẾNG THẾ GIỚI
· SUY NGHĨ NHỎ VỀ NGÀY ĐỨC PHẬT RA ĐỜI
· QUAN HỆ VIỆT - NHẬT THỜI TRỊNH NGUYỄN PHÂN TRANH
· VẤN ĐỀ THÂN PHẬN KẺ SĨ NHÌN QUA TRƯỜNG HỢP ĐÀO DUY TỪ

 

  
Gia đình Bích Khê